Çeşmede Turizm Yatırım Belgesi İptal Edildi
İzmir’in gözde turistik ilçesi Çeşme’de inşaat, kamuoyunda uzun süredir devam eden tartışmaların ardından büyük bir yasal engelle karşılaştı. Proje için alınan turizm yatırım belgesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından resmen iptal edildi.
Çeşme Çevre Derneği’nin yaptığı itirazlar ve resmi başvurular sonuç verdi. Derneğin, projenin aslında bir otelden ziyade villa ve konut projesi olduğu iddiasıyla CİMER’e yaptığı şikâyet, Kültür ve Turizm Bakanlığı nezdinde yapılan denetimi tetikledi. Yapılan incelemelerde, projeyle ilgili usulsüzlükler tespit edilince, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu gereğince turizm yatırım belgesi iptal edildi.
Çeşme Çevre Derneği tarafından yapılan başvuruda, proje sahiplerinin yalan beyan ile turizm yatırım belgesi aldığı, inşaatın ruhsatında belirtildiği gibi bir otel değil, parsel bazında satışa sunulacak villa ya da rezidans şeklinde planlandığı öne sürüldü. Dernek, projenin tanıtım ve satış faaliyetlerinin de bu doğrultuda yapıldığını kanıtlayıcı deliller sundu.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın konuya ilişkin resmi cevabında şu ifadeler yer aldı:
Söz konusu tesis mahallinde 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınarak denetim yapılmış ve tespit edilen hususlar nedeniyle tesise ait turizm yatırımı belgesi iptal edilmiştir. Ayrıca, tesise ait belgenin iptal edildiği hususu Çeşme Belediye Başkanlığı’na bildirilmiştir.
Dr. Ahmet Güler, yaptığı yazılı açıklamada şu çağrıyı yaptı:
“Turizm belgesinin iptal edilmesiyle birlikte, projenin dayanağı ortadan kalktığından, Çeşme Belediyesi’nin vermiş olduğu inşaat ruhsatı da hukuken geçersiz hale gelmiştir. Bakanlık, bu durumu Çeşme Belediyesi’ne resmi olarak bildirmiştir. Çeşme Çevre Derneği, belediyeden bu hukuka aykırı inşaatı derhal mühürleyerek durdurmasını beklemektedir.
Güler ayrıca, bir bakanlık tarafından belgesi iptal edilen bir projeye başka bir bakanlığın “ÇED Olumlu” kararı vermesini sert bir dille eleştirerek, bunun “idari bütünlük ve hukuk devleti ile bağdaşmadığını” vurguladı. Dernek, ÇED kararının iptali, inşaatın durdurulması ve sorumlular hakkında işlem yapılması için hukuki süreci başlatacağını duyurdu.
İptal edilen belgeyle ilgili proje, Çeşme’nin Cumhuriyet Mahallesi’nde 48 bin 750 metrekarelik bir alan üzerinde planlanmıştı. Toplam 440 oda ve 880 yatak kapasitesine sahip olması beklenen projenin 8 bloktan oluşması öngörülüyordu.
Proje kapsamında ayrıca bir kür merkezi, spor salonu, sauna, masaj üniteleri, konferans salonu, lokantalar, açık yüzme havuzu, voleybol ve basketbol sahaları ile açık ve kapalı otoparklar yer alacaktı. Proje için ayrılan toplam bütçenin ise 1 milyar 543 milyon TL civarında olduğu öğrenildi.
Çeşme Belediyesi, söz konusu parsel için 14 Ocak 2025 tarihinde bir yapı ruhsatı vermişti. Ruhsatta yapı, “5 yıldızlı otel” olarak tanımlanmıştı. Proje kapsamında inşa edilecek yapıların bir kısmının 2 katlı, bir kısmının ise 3 katlı olması planlanmıştı.
Daha önce projenin halkın katılımı toplantısı da bölge sakinlerinin yoğun itirazlarına sahne olmuş, Çeşme Çevre Derneği Başkanı Dr. Ahmet Güler, inşaat faaliyetlerinin ve konut satışlarının “otel” kılıfı altında yürütüldüğünü o dönemde de dile getirmişti.
Turizm Yatırım Belgesi Nedir ve Amacı Nedir?
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu’nun 1. maddesine göre, bu kanunun amacı turizm sektörünü düzenlemek, geliştirmek, dinamik bir yapı ve işleyişe kavuşturmaktır. Aynı kanunun 5. maddesi ise turizm sektöründe teşviklerden yararlanabilmek için Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan turizm yatırım belgesi alınmasını zorunlu kılmaktadır .
Turizm Yatırım Belgesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yatırım aşamasında verilen ve tesisin otel, tatil köyü gibi nitelikli bir turizm tesisi olarak inşa edileceğini gösteren resmi bir belgedir. Bu belge ile yatırımcılara çeşitli teşvik ve kolaylıklar sağlanırken, karşılığında yatırımın belgede tanımlandığı şekilde ve turizm amacına uygun olarak gerçekleştirilmesi beklenir.
Turizm Yatırım Belgesi Amacı Dışında Kullanılırsa Ne Olur?
Turizm yatırım belgesi, bir tesisin otelden çok villa-konut projesi şeklinde inşa edilmesi veya satışının yapılması gibi durumlarda amacı dışında kullanılmış sayılır. Bu tür bir kullanım, kanunun açık ihlali anlamına gelir.
2634 sayılı Kanun’un 34. maddesi, belgenin iptalini gerektiren halleri düzenlemektedir. Buna göre, yalan beyan veya sahte belge ile turizm yatırım belgesi alındığının tespiti durumunda, Bakanlık tarafından belge iptal edilir. Ceza İptali Yönetmeliği’nin 8. maddesi de bu durumu açıkça düzenlemekte ve “Turizm yatırımı ve turizm işletmesi belgesi, Kanunun 34 üncü maddesinde belirtilen hallerde Bakanlıkça iptal edilir” hükmünü içermektedir .