Anasayfa / YAZILAR / YABANCI ÇALIŞMA İZNİ / Yabancıların Çalışma İzni Türkiye

Yabancıların Çalışma İzni Türkiye

YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ TÜRKİYE

Çalışma İzni Almak İçin

Yabanci Çalışma İzni İçin

YABANCILARIN ÇALIŞMA VİZESİ

1. Yabancıların Çalışma İzni (vizesi) ve Çalışma Amaçlı İkâmet İzni

Türkiye’de süreli, süresiz, bağımlı veya bağımsız olarak çalışacak yabancıların takip etmesi gerekenler.

Yabancı Çalışma İzni (Vizesi)

Yabancıya çalışma Vizesi kavramının çok değişik anlamlara gelmekle birlikte, genelde pasaportlara işlenen ve ülkeye girişe müsaade edildiğini gösteren bir kayıt olduğunu söyleyebiliriz. Türk hukukunda başlıca vize çeşitleri olarak giriş vizesi, transit vize ve çıkış vizesi Pasaport Kanununda düzenlenmiştir. Türkiye ile vize muafiyet anlaşması yapmamış ülke vatandaşlarının Türkiye’ye girebilmeleri için, ilke olarak, vize almaları gerekmektedir.  Ancak, Pasaport Kanununda çalışma vizesi adında bir vizeden bahsedilmemektedir.

Yabancıların Türkiye’de çalışabilmeleri için yabancı çalışma vizesi almak zorunda olup olmadıkları konusu eskiden beri doktrinde tartışılagelmiştir. Çalışma vizesi alma mecburiyetinin yasal dayanağı olarak, Avrupa Konseyi Üyesi Devletler Arasında Kişilerin Seyahatine İlişkin Avrupa Sözleşmesi” ile ikili vize anlaşmaları gösterilmiştir. Bu sözleşme ve anlaşma hükümleri çerçevesinde, bir sanat veya meslek veya kazanç sağlayan bir iş tutmak amacıyla Türkiye’ye gelmek isteyen yabancılardan vize istenebilecektir.

Çalışma vizesi alma mecburiyetinin, vize anlaşmaları dışında, iç hukuktaki dayanağı olarak, Pasaport Kanunun 4. maddesinin son fıkrasına işaret edilmiştir. Bu fıkraya göre, umumiyetle mültecilerin ve iskân hakkındaki mevzuat dışında olarak yurt tutmak maksadıyla gelen yabancıların, pasaportları olsun, olmasın, Türkiye’ye kabulleri İçişleri Bakanlığının kararına bağlıdır. Bu fıkradaki yurt tutmak deyiminin devamlı yerleşmeyi ve çalışmayı da içerdiği ifade edilebilir.

Bu tartışmalara baktığımızda, çalışma vizesi ile yabancı çalışma izni kavramlarının bazen birbiri yerine kullanıldığı gözlenmiştir. Bir yaklaşıma göre, ön izin şeklînde ülkeye girmeden önce ülke dışından alınan yabancı çalışma iznine “çalışma vizesi”; ülkeye girdikten sonra ||ülke içinde|| yetkili mahalli makamlardan bu amaçla alınan izne ise yabancı çalışma izni denmektedir.  Bu görüşe göre, yabancıların Türkiye’de çalışabilme koşulları arasına çalışma vizesi alma şartının eklenmesi, anlamsız ve gereksiz bulunmaktadır. Ancak, bu tartışmaların YÇİHK’nın yürürlüğe girmesinden önceki döneme ait olduğu ve şu anki mevcut yasal durumu yansıtmadığı vurgulanmalıdır.

1.1.2 Yabancıların Çalışma İzni Kanunun’da Çalışma Vizesi

Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun ||YÇİHK|| ve ilgili yönetmelikler çalışma vizesi konusuna açıklık getirmişlerdir. YÇİHK’da, çalışma vizesi, yabancı çalışma izni ve ikâmet izni, birbirinden ayrı ve bağımsız kavramlar olarak ifade edilmektedirler Buna göre, bir yabancının Türkiye’de çalışabilmesi için, ilke olarak, öncelikle çalışma izninin alınması gerekli olup, yabancı çalışma izni, ancak gerekli çalışma vizesi ve ikâmet izninin alınması halinde geçerli olmaktadır. Ayrıca, Uygulama Yönetmeliği ve Yabancı Yatırımlar Yönetmeliğinde de çalışma vizesinin alınmasının gerekli olduğu durumlar ve bunların istisnaları düzenlenmiştir.

Uygulamada, vize etiketlerinin “amaç” bölümünde çalışma, öğrenim, tedavi gibi ifadeler kullanılmaktadır. Bu tür vizeler özel meşruhatlı vizeler olarak kabul edilmekte olup istizana tâbidirler. Vize etiketinin amaç bölümündeki şerhler, vizenin hangi amaca yönelik olarak, yani çalışma, öğrenim, araştırma, tedavi, ziyaret, spor, turistik amaçla, verildiğini göstermektedir. Kural olarak, yabancıların amaçlarına uygun vizeyle ülkeye giriş yapmaları gerekir ve her türlü vize giriş vizesi fonksiyonuna sahiptir.

Bu bağlamda, çalışma vizesi, yurt dışındaki Türk konsoloslukları tarafından yabancıların pasaportlarına vurulan bir vize çeşidi olup, vizenin amaç hanesinde bu vizenin çalışmak üzere verildiğine dair bir şerhi ihtiva eder. Çalışma vizesini veren makam ilgili Türk dış temsilciliği olmakla birlikte, vizenin verilmesi aşamasında başta İçişleri Bakanlığı olmak üzere ilgili kurumların görüşleri alınmaktadır. Çalışma izinleri ise, ilke olarak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve bazı durumlarda diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca verilebilmektedir. Ayrıca, çalışma izinlerinin yurt içinden veya yurt dışından yapılan başvurular üzerine verilebilmesi mümkündür.

Çalışma vizesi, yabancı çalışma izni ve çalışma amaçlı ikâmet iznine ilişkin uygulama esasları, ilgili Bakanlıklarca hazırlanan 29.08.2003 tarihli bir protokol uyarınca yeniden belirlenmiştir. Buna göre, yurt dışından çalışma amacıyla Türkiye’ye gelecek yabancıların yabancı çalışma izni ve çalışma vizesine ilişkin müracaatları, ilgili Türk dış temsilciliklerine yapılmaktadır. Bu müracaatlar, Dışişleri Bakanlığı kanalı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve MİT Müsteşarlığına, eş zamanlı olarak, gönderilmektedir.

Yabancı çalışma izni ve vizesine ilişkin başvurular hakkında İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) tarafından, yabancının Türkiye’deki ikâmeti açısından, inceleme yapılmaktadır. Yapılan inceleme üzerine, İçişleri Bakanlığının (EGM) başvurular hakkında oluşan görüşleri, Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla dış temsilciliğe iletilmektedir. Bu süreç içinde doğabilecek gecikmeleri önlemek amacıyla, uygulamada, çalışma vizesi müracaatları için daha hızlı bir prosedürün uygulanmasına imkan sağlanmıştır. Buna göre, Dışişleri Bakanlığının teleks mesajının tarihi esas alınarak, 20 gün  içinde İçişleri Bakanlığınca olumsuz bir cevap verilmediği takdirde, İçişleri Bakanlığının yabancı çalışma izni ve çalışma vizesi hakkındaki görüşleri olumlu kabul edilecektir. Diğer taraftan “Doğrudan Yabancı Yatırımlarda Yabancı Uyruklu Personel İstihdamı Hakkında Yönetmelik” (YYY) kapsamındaki yabancı çalışma izni ve vizesi taleplerinde bu süre 10 gün olarak kabul edilmektedir.

Böylece, Dışişleri Bakanlığı ile ilgili dış temsilciliğin de uygun görmesi halinde, yabancının pasaport veya pasaport yerine geçerli bir belge hamili olması ve Türkiye’ye girişi istizana bağlı veya yurda girişi memnu kişilerden olmaması şartıyla, ilgiliye çalışma vizesi verilmektedir.

Yabancıların Çalışma Vizesinin İstisnaları

Çalışma amacıyla gelen yabancıların yurt dışındaki Türk dış temsilciliğinden çalışma vizesi almaları kuralının bazı istisnaları vardır.

İlk olarak, Türkiye’de öğrenim amacıyla verilen ikâmet izinleri hariç, herhangi bir sebeple en az altı aylık süreyle ikâmet izni sahibi olup da, bu süre içerisinde çalışma izni verilmiş olan yabancılardan, Türkiye’nin dış temsilcilikleri kanalı ile çalışma vizesi alması koşulu aranmaz (UY, m. 7/2). Bu nedenle, çalışma izninin verildiği tarihte ikâmet tezkeresinin süresi sona ermiş olan yabancılar, çalışma vizesi almak zorunda kalacaklardır.

İkinci olarak, süresi sona eren yabancı çalışma izninin uzatılması için, sürenin bitiminden itibaren en geç 15 gün içinde uzatma başvurusunda bulunulması gerekir (UY, m. 8). Bu süreden sonra yapılan uzatma başvuruları, ilk defa başvuru yapan yabancılara uygulanan esaslara tâbidir. Bu sebepten, anılan süre içerisinde yabancı çalışma izni uzatma başvurusu kabul edilerek çalışma izin süresi uzatılan yabancılardan çalışma vizesi alma koşulu aranmayacaktır.

Nihayet, Yabancıların Çalışma İzni Kanununun 2. maddesinin 2. fıkrası hükmü gereğince, bu Kanun kapsamı dışında bırakılan ve kanunlarla verilen yetkiye dayanılarak, bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşlarınca bizzat istihdam edilen yabancılardan Türk dış temsilcilikleri kanalıyla çalışma vizesi alma koşulu aranmamaktadır.

Bu istisnaî durumlarda, ilgili emniyet makamları, çalışma amaçlı ikâmet izinlerini verirken, çalışma vizesinin varlığını aramamakta ve çalışma izinlerine dayanarak çalışma amaçlı ikâmet tezkerelerini resen düzenlenmektedir.  Ayrıca, ülkemizde iltica veya sığınma başvurusunda bulunarak, durumu değerlendirilip ikâmete bağlananlar ile mülteci veya sığınmacı statüsü kazanmış olarak ikâmet tezkeresi almış olanlar için, ülkemize çalışma vizesi ile gelme şartı aranmamaktadır.

Diğer taraftan, insan ticaretine konu olan veya olabilecek alanlarda çalışacak yabancıların, altı ay süreyle ikâmet etmiş olması hususu dikkate alınmayarak, her defasında, dış temsilciliklerimizden çalışma vizesi almaları gerekmektedir. Bu hüküm, özellikle, turizm sektöründe çalışacak yabancıları ilgilendirmektedir. Turizmi Teşvik Kanununa göre,   yabancı uzman personel ve yabancı sanatçılara Turizm Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığının görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çalışma izinleri verilmektedir.

Bu kapsamda yabancı çalışma izni alan yabancı sanatçıların, yabancı çalışma izni geçerlilik süresini uzattırma veya işyeri değişikliği nedeniyle yeni aldıkları yabancı çalışma iznine istinaden ikâmet tezkeresi alabilmeleri veya mevcut tezkerelerinin süresini uzattırabilmeleri için, her defasında Türkiye’nin dış temsilciliklerinden çalışma vizesi alarak gelmeleri şartı aranmaktadır. Ayrıca, söz konusu bu yabancı sanatçıların çalışma vizesi ve yabancı çalışma izni taleplerinin değerlendirilmesinde, bunların insan ticaretine konu olmalarını ve konsomasyon yapmalarını engelleyici düzenlemeler ve inceleme usûlleri öngörülmektedir.

Yabancıya Çalışma İzni Almak İçin

Türkiyede Yabancı Çalışma İzni Nasıl Alınır

Hakkında Ankara Danışmanlık

Ankara Danışmanlık kuruluş 1986.
x

ANKARA DANIŞMANLIK

Yabancı Çalıştırmak İsteyenlerin Yapması Gerekenler

YABANCI ÇALIŞTIRMAK İSTEYENLERİN YAPMASI GEREKENLER Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından verilen ...

Yurt İçinden Yapılacak Çalışma İzni Başvuruları 2018

YURT İÇİNDEN YAPILACAK ÇALIŞMA İZNİ BAŞVURULARI 2018 Yurt İçinden Yabancı Çalışma İzni ...

Kopyalama Yasaktır..Ankara Danışmanlık.