Yabancı Sermayeli Şirketlerin İrtibat Bürolarında Defter, Kayıt ve Belge Düzeni ?

YABANCI SERMAYELİ ŞİRKETLERİN  İRTİBAT BÜROLARINDA DEFTER, KAYIT VE BELGE DÜZENİ  ?

Giriş bölümünde de açıklandığı üzere, irtibat bürolarının,  yabancı sermaye mevzuatına göre ticari faaliyette bulunmaları yasak olduğundan  bu büroların iktisadi yapılarının özellikle Maliye açısından yakından takip  edilmesi zorunluluğu ortaya çıkmıştır.

Yukarıda da görüldüğü üzere irtibat büroları ticari faaliyette  bulunmadıkları müddetçe kurumlar vergisi ve katma değer vergisi yönünden  mükellefiyet tesis ettirmeyeceklerdir. Ancak, yine de bir takım ödemeleri  nedeniyle GVK md. 94, Damga Vergisi Kanunu ve SSK açısından bazı beyan ve ödeme  mükellefiyetleri vardır.

Ayrıca Maliye idaresi tarafından verilen çeşitli görüşlerde de,  ticari faaliyette bulunmamasına rağmen irtibat bürolarının faaliyetlerinin  anlaşma kapsamında işyeri oluşturup oluşturmadığının tespiti ve izlenebilmesi  için teşebbüslerin dar mükellef olarak mükellefiyetlerinin tescil edilmesi ve  Vergi Usul Kanunu’nda öngörülen defter tutma, belge düzenleme ve bunların  saklanması ve ibrazı gibi ödevleri yerine getirmeleri gerektiği açıklanmıştır.

İdarenin irtibat bürolarını dar mükellef kurum olarak  mükellaefiyete tabi tutmak istemesinin nedeni muktezalardaki “…anlaşma  kapsamında işyeri oluşturup oluşturmadığının tespiti ve izlenmesi…” şeklindeki  açıklamaları ile izah edilmiştir. Kısaca idare irtibat bürolarını izlemek,  kontrol altına almak, kontrol etmek gibi nedenlerle dar mükellef statüsünde  mükellefiyete tabi tutmaktadır.

İdare irtibat bürolarını ilişkin görüşlerini, her an ticari  faaliyette bulunabilecekleri yaklaşımı üzerine kurmuştur. İrtibat bürolarını  izlemek (mükellefiyet tesis ettirerek), kontrol etmek (beyanname verdirerek) bu  yaklaşımın bir sonucudur.

Tüm bunların yanı sıra, irtibat büroları yukarıda açıklandığı  gibi bazı ödemeleri ile çeşitli tevkifatları yapmak ve beyan etmek mükellefiyeti  ile karşı karşıya kalabilecekleridir. Bilindiği üzere, mevzuat açısından tüm  beyanlar geçerli belge ve kayıtlar ile ispat edilebilmelidir. Örneğin, verilecek  bir muhtasar beyannamede yer alan tevkifata dair belge ve kayıtların incelenmesi  gerekebilecektir. Yine çalıştırılacak personel için ödenmesi gereken sigorta ve  işsizlik primleri de yine geçerli bordro ve kayıtlarla ispat edilebilmelidir.  Yine çeşitli para transferleri (yurt dışından irtibat bürosuna), banka  hareketleri veya diğer nakit ödemeleri ya da çek düzenlemelerinin takibi vb.  (sadece denetim amaçlı değil, irtibat bürosu faaliyetlerinin sağlıklı bir  şekilde yürütülebilmesi içinde) ancak tüm bunların düzenli bir şekilde defter  kayıtlarına işlenmesi ile sağlanabilir. Bilindiği üzere, deftere kaydedilecek  her türlü işleminde mutlaka açıklayıcı, ispat edici bir belgeye dayanması yasal  zorunluluktur.

Sonuç olarak, kurulacak irtibat bürosu bilanço esasına tabi  olarak yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri tutmak, bunları VUK  hükümleri çerçevesinde tasdik ettirmek ve saklamakla yükümlüdür. Ayrıca, GVK md.  94 kapsamında yapabileceği bazı ödemeler için muhtasar beyanname vermesi ve  ayrıca çalıştırılacak personele yapılacak ödemelerden damga vergisi kesintisi  yapılacağı için vergi dairesinde mükellefiyet tesis ettirmesi de gereklidir.  Ancak, dar mükellef statüsünde de mükellefiyet tesis ettirerek, ticari faaliyeti  olmadığı halde kurumlar vergisi beyannamesi vermek zorunluluğunda olup olmadığı  tartışmalı bir konudur. Olsa bile bu beyannamenin sadece bilgilendirme amaçlı  olarak “boş beyanname şeklinde” verileceği tabiidir.

Yukarıda da açıkladığımız gibi irtibat büroları kesinlikle  ticari faaliyette bulunamaz ama bu asla bazı gelirler elde edemeyeceği anlamına  gelmez. Atıl fonların değerlendirilerek faiz geliri elde edilmesi ya da büroya  ait bazı taşınmazların kiraya verilmesi gibi. Ancak bu gibi hususlar her zaman  eleştirilmeye açık konulardır. Çünkü, olabilecek bir takım gelirlerin (faiz,  kira vb. ticari faaliyet dışı olsa dahi) beyana konu edilmesi gerekirdi  eleştirisi ile cezalı tarhiyatla karşılaşılabilir. Bu nedenle irtibat bürosu  sadece amacına uygun bir şekilde çalışmalı, ödeme yapılacaksa bu ödeme için yurt  dışından gerekli para transferi beklenmeli ve mümkün olduğunca irtibat bürosunda  para tutulmamalıdır (ya da sadece kısa süreli günlük olağan giderler için  tutulmalı), gayrimenkul edinilmesi ise amacını aşan bir faaliyet olarak  değerlendirilebileceğinden bu gibi spesifik yatırımlardan  kaçınılmalıdır.

Yabancı Sermayeli Şirket Kuruluşları İçin

Hakkında Ankara Danışmanlık

Ankara Danışmanlık kuruluş 1986.
x

ANKARA DANIŞMANLIK

Yatırım Teşvik Belgesi Nedir

YATIRIM TEŞVİK BELGESİ NEDİR Sanayi yatırımından, otel yatırımına bir çok sektöre yatırım ...

Yabancı İşçi Çalıştırma Şartları

YABANCI İŞÇİ ÇALIŞTIRMA ŞARTLARI Yabancı işçi çalıştırmak isteyen şirketler, yabancı işçi çalıştırma ...