Yabancı Çalışma İzni

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ

Yabancı Çalışma İzni

ÇALIŞMA İZNİ

Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe, yabancıların Türkiye’de bağımlı veya bağımsız çalışmaya başlamadan önce almaları gereken izindir. Çalışma izinlerinin çalışmaya başlamadan önce alınması olmakla birlikte, ülke menfaatlerinin gerekli kıldığı hallerde veya mücbir nedenlere bağlı olarak, çalışmaya başlamadan önce ilgili makama bilgi vermek koşuluyla, çalışma süresi bir ayı geçmemek ve Bakanlık onayı alınmak suretiyle yabancı çalışma izni işe başladıktan sonra da verilebilir.

Yabancı çalıştırmak isteyenlerin yapması gerekenler:

Yabancı Çalıştırmak İsteyenlerin Yapması Gerekenler

- Yabancı birini veya birilerini ev hizmetleri, dadı, çocuk bakımı, hasta bakıcı olarak çalıştırmak isteyenlerin yapması gerekenler

1 – Çalıştırılacak yabancı için Emniyet Müdürlüğüne başvurarak “çalışma izni” amaçlı ikamet tezkeresini almak.

2 – Bu izin alındıktan sonra en fazla 10 gün içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na “yabancı çalışma izin başvurusu” yapmak gerekiyor. Eğer bu süre geçirilirse, verilen ikamet izni geçersiz sayılıyor.

3 – Çalışma Bakanlığından “yabancı çalışma izni” alındıktan sonra bir yıl süreli ikamet izni için Emniyet Müdürlüğüne başvuru yapmak gerekiyor.

4 – Emniyetten bir yıllık oturma izni alan yabancıyı çalıştıracak işveren SGK’ya başvuru yapıp yabancıyı sigortalatması gerekiyor.      Çalışma Bakanlığının verdiği iznin üzerinden 15 gün geçer ve yabancı çalışanın sigorta işlemleri başlatılmaz ise idari para cezaları ödemek zorunda kalır. Bir ay geciktirmenin faturası en az 3 bin TL.

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ İÇİN YAPILACAK BAŞVURU TÜRKİYE’DEN VEYA TÜRKİYE DIŞINDAN YAPILABİLİR

Türkiye'de Yabancı Çalışma İzni Şartları

- Türkiye dışında ikamet eden yabancı uyruklular, ikamet ettikleri yada vatandaşı oldukları ülkedeki T.C Büyükelçiliği veya Konsolosluklarına başvuruda bulunabilirler,

- Türkiye’de geçerli bir oturma iznine sahip olan yabancı uyruklular, doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvuru yapabilirler,

- Eğitim sektöründe çalışacak yabancı için, Milli Eğitim Bakanlığı’ndan alınan özel öğretim kurumu belgesi veya ilgili belediyeden alınan İşyeri Açma ve Faaliyet Ruhsatı,

- Sağlık sektöründeki kuruluşlar, hayır kurumları ve benzeri kurumlar için, ilgili resmi daireden alınan uygunluk belgesi, izinler veya ruhsatla,

- Turizm sektörü için Kültür ve Turizm Bakanlığından alınan Turizm İşletme Belgesi kopyası.

İLK DEFA YABANCI ÇALIŞMA İZNİ BAŞVURUSU YAPACAK YABANCILARDAN İSTENİLEN BELGELER

Yabancı Çalışma İzni İlk Başvuru

- Yabancılar için Başvuru Formu .

- Türkiye’de yapılan başvurular için, geçerli bir ikamet izni

- Eğitim amacı taşıyan ikamet izinleri hariç olmak üzere, ikamet izninin en az 6 aylık bir süre için geçerli olması gerekir; aksi takdirde, başvuru sahibinin kendi ikamet ettiği ülkeden Türkiye Cumhuriyeti Konsoloslukları/Büyükelçilikleri aracılığıyla başvuru yapması gerekir.

- Pasaportun noter tasdikli Türkçe tercümesi

Uzman sıfatı ile çalışma izni başvurusu yapan yabancıların aşağıdaki belgeleri de sunmaları gerekir:

- Turizm Bakanlığı’ndan belgeli kuruluşlar için iş sözleşmesinin Türkçeye ve başvuru sahibinin kendi anadiline tercüme edilmiş kopyaları ve Tavsiye Mektubunun Türkçe tercümesi

- Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı eğitim kurumlarında istihdam edilecek yabancılar için, Milli Eğitim Bakanlığı’ndan alınacak Yeterlilik Belgesi.

- 2547 sayılı Kanunun 3 ve 7 p. maddeleri uyarınca ve Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği’ne uygun olarak, yüksek öğrenimlerini Türkiye dışında tamamlamış olan başvuru sahipleri için Diploma Denklik Belgesi

- Bakanlık tarafından gerekli görülmesi durumunda, diplomanın veya geçici mezuniyet belgesinin noter tasdikli tercümesinin bir kopyası; pilotlar için, menşe ülkeden alınan pilot lisansı.

4875 sayılı yasaya göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılan yabancı personellerin çalışma izni, başvuru öncesinden başlanılarak özenle hazırlanmalı ve takip edilmelidir. Başvuru dosyası hazırlandıktan sonra ilgili bakanlığa teslim edilir. Bakanlığın uzmanları tarafından uygunluğu kontrol edilerek, uygunluğu onaylanan yabancı personellerin yabancı çalışma izinleri verilir.

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ NASIL ALINIR

Yabancı Çalışma İzni Nasıl Alınır

Yabancı Çalışma İzni başvurusu yapılmadan önce müracaat dosyasının eksiksiz olduğundan emin olunmalı, yabancı çalışma izni alma şansı düşük veya olmayan personelin başvurusu için acele edilmemelidir. Yabancı çalışma izni konusundan profesyonel bir danışman ile çalışılması tercih edildiği takdirde, gerekli evraklar konunun uzmanları tarafından hazırlanıp kontrol edilir, varsa eksiklikler giderilir ve başvuru dosyanız tamamlandıktan sonra yabancı personel çalıştıracak firma / şahıs adına vekaleten ilgili bakanlığa belirlenmiş süreler dahilinde başvurusu yapılarak izin sonucu çıkana kadar takibi yapılır. Başvuru dosyasına konulan belgeler, yasa ve yönetmeliklere uygun olsa dahi bakanlık bilgi ve belgeleri farklı yorumlayarak başvuruları olumsuz yanıtlayabilir. Başvuru dosyası büyük bir titizlikle hazırlanmalıdır. Çalışma izin başvurusu ret / olumsuz yanıtlanan yabancı personel için 1 sene boyunca yeniden başvuruda bulunulamaz. İlk başvuruya ret almış dosyalar sonra  yapılacak başvuruları da olumsuz etkilemektedir.

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ UZATMA

Yabancı Çalışma İzni Uzatma

Çalışma izninin uzatılması işlemi ilk iznin alınması işlemiyle benzerdir. Tek fark; ilk başvuru hazırlanan belgelere ek olarak önceki izin belgesinin aslının eklenmesidir.

BAKICININ YABANCI ÇALIŞMA İZNİ

Bakıcının Çalışma İzni

Yabancı çalışma izni harçları Yabancıların çalışma izin harçları izin 1 senelikse 158,25 TL’ dir. 2 ve 3 yıllık yabancı çalışma izin harçları ise 476,30 TL’ dır.

YABANCILAR İÇİN ÇALIŞMA İZNİ

Yabancilar İçin Çalışma İzni

Yabancılara çalışma izni almak için yabancının mesleğine uygun iş bulması işverenle anlaşma yaptıktan sonra eğer ikamet tezkeresi varsa ülkemizde iken gerekli evrakları hazırladıktan sonra işlemleri başlatabilir. Tezkeresi olmayan yabancılar Kendi ülkelerindeki Tür konsolosluğundan alacakları referans numarası aracılığı ile çalışma izni talebinde bulunabilirler.

TÜRKİYEDE YABANCI İŞÇİ ÇALIŞTIRMA ŞARTLARI

Türkiye yabancı personel çalıştırabilmek için çalışma bakanlığından izin alınması gerekmektedir. Yabancı işçi çalıştırmak birçok işverenin bildiğinin aksine ek külfet getirmemektedir. Yasal izinleri alınan yabancının çalışma koşulları Türk işçiden daha farklı yaptırımlar getirmez.

YABANCI ÇALIŞMA İZİNLERİ İLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİKLER

Yabancı Çalışma İzinleri İle İlgili Değişiklikler

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na yapılacak yabancı çalışma izni başvuruların elektronik ortamda yapılması

Yabancının Yurt Dışından Yapacağı Elektronik Başvuru’yu takip eden 10 iş günü içinde işverence elektronik başvurunun yapılması ve başvuru için istenilen belgelerin Bakanlığa ulaştırılması gerekmektedir

Yurt İçinden Yapılacak Elektronik Başvuru’yu takip eden 6 işgünü içinde diğer belgelerin Bakanlığa ulaştırılması gerekmektedir. 4.  Yabancı Çalışma İzni Uzatıma Başvuruları: Çalışma izin süresinin sona erdiği tarihten itibaren 45 günü geçmemek ve yaptığı işin mahiyetini değiştirmemek kaydıyla çalışan aynı işyeri ve meslekte çalışmaya devam edebilir.

Başvuruda Eksik Evrak Tespiti: Yabancı Çalışma izin başvurusunun Yönetmelikte öngörülen usul ve esaslara uygun olarak yapılmaması ya da Bakanlıkça tespit edilen ve başvuru sahibinden istenilen eksik belgenin 30 gün içerisinde tamamlanmaması halinde başvuru dosyası işlemden kaldırılır.

Yabancı Çalışma İzni Başvurusu

Süre Uzatımına İlişkin Değerlendirme: Başvurulan iş için ülkede  4 haftalık süre içinde o işi yapacak aynı niteliğe sahip kişinin bulunup bulunmadığı Türkiye İş Kurumu kayıtlarından kontrol edilir.

Süreli Çalışma İzni Coğrafi Alanı: Bakanlık, süreli çalışma izinlerinin geçerlilik alanında il veya coğrafi bölge bazında değişiklik yapabilir.

Süresiz yabancı Çalışma İznine Bağlı Olarak Verilecek İkamet İzni:   Süresiz yabancı çalışma izni alan yabancının çalıştığı işyerinin veya işyeri adresinin değişmesi halinde, en geç 15 gün içerisinde durum Bakanlığa bildirilir.

Türk Vatandaşı İle Evli Olanlar: Bir Türk vatandaşı ile evli olan ve eşiyle Türkiye’de evlilik birliği içinde yaşayan yabancıların çalışma izin başvurularında ikamete ilişkin süre koşulu aranmaz.

Büyükelçilik, Konsolosluk ve Uluslararası Kuruluşların Türkiye’deki Temsilciliklerinde Görevlendirilenler ile Eş ve Çocukları: Yabancı devletlerin Türkiye’deki büyükelçiliklerinde, konsolosluklarında ve uluslararası kuruluşlar ile bunların Türkiye’deki temsilciliklerinde görevli personelin eş ve çocuklarının çalışma izinleri Dışişleri Bakanlığının görüşü alınarak istisnai olarak verilebilir.

Denetleme Yetkisi: Kanun kapsamına giren yabancıların ve işverenlerin Kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri Bakanlık iş müfettişleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri tarafından yapılacak teftiş, denetim ve soruşturmalar, 4857 sayılı İş Kanununda yer alan teftiş, denetim ve soruşturma hükümlerine göre yapılır ve bu hükümlere göre ilgili yaptırımlar uygulanır. Denetleme yetkisi ile ilgili değişiklik, 6111 sayılı yasa ile 4817 sayılı Kanunda ve ilgili Uygulama Yönetmeliği’nde yapılmış olup, daha etkin bir şekilde denetim yapılması amaçlanmıştır.

Yabancı Çalışma İzin Başvurusuna Eklenecek Evraklar: 

Yönetmeliğin ekinde yer alan başvuruya eklenecek belgeler (EK-2) değiştirilmiştir.

YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ

- Bakanlığa yapılacak başvuruların elektronik ortamda yapılması ve kağıt ortamında imzalanarak Yönetmelik ekinde belirlenen diğer belgelerle birlikte Bakanlığa ulaştırılması gerekir.

– Aynı Yönetmeliğin 6. maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti temsilcilikleri ve Bakanlık, yurt dışından yapılacak yabancı çalışma izni başvuruları ile ilgili işlemleri elektronik ortamda yürütür.  Yabancının temsilciliğe başvuru tarihini takip eden on işgünü içinde işverence elektronik başvurunun yapılması ve başvuru için istenilen belgelerin Bakanlığa ulaştırılması gerekir.

– Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir. Başvuru için istenilen belgelerin yapılan elektronik başvuruyu takip eden altı işgünü içinde Bakanlığa ulaştırılması gerekir.

– Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, altıncı ve yedinci fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır. Yabancı Çalışma izninin uzatılması talebi, Yönetmeliğin 5 inci maddesinde açıklanan esaslara göre; başvuru formuna Yönetmelik ekinde belirtilen belgelerin eklenmesi suretiyle, yabancı veya işvereni tarafından doğrudan Bakanlığa yapılır. Çalışma izni uzatma başvurusu bulunan yabancılar, çalışma izin süresinin sona erdiği tarihten itibaren kırk beş günü geçmemek ve yaptığı işin mahiyeti değişmemek kaydıyla aynı işyeri ve meslekte çalışmaya devam edebilir.  Bu süre içerisindeki çalışma kanuni çalışma olarak kabul edilir ve yabancının, ilgili mercilerin ve işverenin yükümlülükleri aynı şekilde devam eder.  Uzatma başvurusu bulunanlar elektronik ortamda İçişleri Bakanlığına bildirilir.

–  Yönetmeliğin 9 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

– Başvurunun eksik evrak ile yapıldığının Bakanlıkça tespiti halinde, eksikliğin tamamlanması istemiyle başvuru sahibine bilgi verilir.  Bu durumda Kanunun 12. maddesinde belirtilen otuz günlük süre, eksik belgenin Bakanlığa intikal ettiği tarih itibarıyla başlar. Çalışma izin başvurusunun bu Yönetmelikte öngörülen usul veya esaslara uygun olarak yapılmaması ya da istenilen eksik belgenin on beş gün içerisinde tamamlanmaması halinde başvuru dosyası işlemden kaldırılır.

– Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dördüncü fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklenmiş, beşinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır. Bu değerlendirme kriterleri çerçevesinde, Kanunun 12. maddesine göre Bakanlığın yapacağı değerlendirmelerde dikkate alınmak üzere, Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerin hükümleri de dikkate alınmak suretiyle başvurulan iş için ülke içinde dört haftalık süre içerisinde o işi yapacak aynı niteliğe sahip kişinin bulunup bulunmadığı Türkiye İş Kurumu kayıtlarından kontrol edilir. Bakanlık bu fıkrada belirtilen hususlara ilişkin değerlendirme kriterleri belirler.

– Yönetmeliğin 26. maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Bakanlık, süreli çalışma izinlerinin geçerlilik alanında il veya coğrafi bölge bazında değişiklik yapabilir. Çalışma izin belgesi, belgede yazılı işyeri ve adres için geçerlidir.  Yabancının, işyerinin ticaret siciline kayıtlı diğer bir şubesinde çalışabilmesi talebi Bakanlıkça değerlendirilir.  Talebin uygun bulunması halinde çalışma izninde gerekli değişiklik yapılarak durum ilgili mercilere bildirilir. İşyerinin ticaret unvanının değişmesi veya işyerinin başka bir adrese nakli halinde durumun resmi makamlardan alınmış belgelerle kanıtlanması koşuluyla çalışma izninde gerekli değişiklik yapılarak ilgili mercilere bildirilir.

– Yönetmeliğin 35.  maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Süresiz çalışma izni, ikamet izin sürelerine bağlı olarak kullanılır.  Süresiz yabancı çalışma izni alan yabancının çalıştığı işyerinin veya işyeri adresinin değişmesi halinde, Kanunun 18 inci maddesi uyarınca en geç onbeş gün içerisinde durum Bakanlığa bildirilir.  Bakanlık gönderilen bilgi ve belgelere göre mevcut süresiz yabancı çalışma izin belgesinde gerekli değişiklikleri yaparak ilgili mercilere bildirir.

– Yönetmeliğin 44. maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Bir Türk vatandaşı ile evli olan ve eşiyle Türkiye’de evlilik birliği içinde yaşayan yabancıların çalışma izin başvurularında ikamete ilişkin süre koşulu aranmaz. En az üç yıl süreyle Türk vatandaşı ile evlilik birliği içinde yaşayan yabancıların başvurularında bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan kriterler uygulanmaz.  Ancak, evliliğin aile birliği kurmak amacıyla yapılmadığının tespit edilmesi halinde çalışma izin belgesi geçerliğini kaybeder.

– Yönetmeliğin 51.  maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Karşılıklılık ilkesi çerçevesinde olmak ve görev süresiyle sınırlı kalmak üzere, yabancı devletlerin Türkiye’deki büyükelçiliklerinde, konsolosluklarında ve uluslararası kuruluşlar ile bunların Türkiye’deki temsilciliklerinde görevli personelin eş ve çocuklarının çalışma izinleri Dışişleri Bakanlığının görüşü alınarak istisnai olarak verilebilir.

– Yönetmeliğin 58. maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Kanun kapsamına giren yabancıların ve işverenlerin Kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri Bakanlık iş müfettişleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri tarafından denetlenir.  Kanun gereğince yapılacak teftiş, denetim ve soruşturmalar, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununda yer alan teftiş, denetim ve soruşturma hükümlerine göre yapılır ve bu hükümlere göre ilgili yaptırımlar uygulanır. Genel ve özel bütçeli idarelerin teftiş ve denetim elemanları ile kolluk kuvvetlerinin kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim, inceleme ve kontrol sırasında yabancı çalıştıran işverenler ile yabancıların Kanundan doğan yükümlülükleri yerine getirmediklerini tespit etmeleri halinde, durum Bakanlığa bildirilir. Birinci fıkraya göre yapılan denetimler ve ikinci fıkraya göre yapılan bildirimler üzerine Bakanlık bölge müdürünce, gönderilen tutanaklara ve denetim raporlarına göre Kanunda yer alan idari yaptırımlar uygulanır.

YABANCI ÇALIŞMA İZNİNDE BAŞVURUYA EKLENECEK BELGELER

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ İLK BAŞVURULARDA İSTENİLEN BELGELER

Yabancı Çalışma İzni İçin Yabancıdan İstenilen Belgeler:

- Yabancı Personel Başvuru Formu |Elektronik ortamda doldurulacak form, çıktısı alındıktan sonra, işveren ve yabancı tarafından imzalanıp kağıt ortamında bir nüsha olarak Bakanlığa gönderilecektir.  İşveren ve yabancının orijinal imzalarının olmadığı durumlarda taraflar arasında yapılmış iş sözleşmesi ibraz edilecektir.  Formun imzasız olması ve iş sözleşmesinin de bulunmaması durumunda başvuru işleme alınmayacaktır|

- Türkiye’den yapılacak başvurular için müracaat tarihinde geçerli en az altı ay süreli ikamet tezkeresi |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir|

- Türkçe tercümesi yeminli mütercim veya resmi makamlarca onaylı pasaport sureti |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir|

- Mesleki hizmetler kapsamında çalışacak yabancılar ile Bakanlığın gerekli gördüğü diğer mesleklerde çalışacak yabancılardan Türkçe tercümesi yeminli mütercim veya resmi makamlarca onaylı diploma veya geçici mezuniyet belgesi sureti, pilot olarak istihdam olunacak yabancılar için pilot lisansı örneği |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online olarak ayrıca kağıt ortamında da gönderilecektir|

- Yabancı sanatkar çalıştıracak Belgeli Turizm İşletmeleri için, Türkçe ve yabancının dilinde düzenlenen iş sözleşmesi ve yeminli mütercim onaylı bonservis |Bu belgeler elektronik başvuru esnasında taranılarak online olarak ayrıca kağıt ortamında da gönderilecektir|

- Mesleki hizmetler kapsamında yabancı çalışma izni talep eden yabancının yukarıdaki belgelere ek olarak, yurt dışında yüksek öğrenim görmesi halinde 2547 sayılı Kanunun 3 ve 7/p maddeleri uyarınca, Yurtdışı Yüksek Öğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliğine uygun olarak alacağı Diploma veya Geçici Mezuniyet Denklik Belgesi |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir|

- Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel öğretim kurumlarında görev alacak yabancılar için Milli Eğitim Bakanlığından alınmış yabancının yeterliliğini gösterir belge |ön izin| |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir|

2 – Yabancı Personel İstihdam Edecek Kurum/Kuruluştan İstenilen Belgeler

- Yabancıya Çalışma izni başvuru dilekçesi |Dilekçe elektronik başvuru esnasında taranılacak, ayrıca kağıt ortamında gönderilecektir| – Son yıla ait, vergi dairesi veya yeminli mali müşavir onaylı bilanço ve kâr/zarar tablosu |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir|

- Kuruluşun en son sermaye ve ortaklık yapısını gösteren Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir|

- Yabancı istihdam edecek özel öğretim kurumları için, Milli Eğitim Bakanlığından alınmış Kurum Açma ve Öğretime Başlama İzni ve Ruhsatname |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir|

- Dernek ve vakıflar ile sağlık hizmeti veren kuruluşlar için, ilgili mercilerinden alınmış faaliyet durumlarını gösterir belge |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir|

- Belgeli turizm kuruluşları için, Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan alınmış işletme ve yatırım belgesi |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir|

- Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihale açılmış projeleri yapma hakkı kazanmış kuruluşların |konsorsiyumlar dahil| ilgili kurum ve kuruluştan alacakları işi yüklendiklerini tevsik eden belge |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir|

- Mühendislik, mimarlık, müteahhitlik ve danışmanlık hizmetleri kapsamında yabancı uzman istihdam edecek tüzel kişiliklerde, aynı meslekte Türk mühendis/mimar/şehir plancısı istihdam edildiğini ispata dair ücret bordrosu |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir|

- Yabancı personel istihdam edecek kurum ve kuruluş adına kullanıcı sıfatıyla elektronik başvuruyu yapma yetkisi bulunan kişinin noter onaylı vekaletnamesi veya kullanıcı sıfatındaki kişinin başvuruyu yapan kurum ve kuruluşta çalıştığını gösterir belge |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir|

ÇALIŞMA İZNİ SÜRE UZATIMI BAŞVURULARINDA İSTENİLEN BELGELER

Yabancıdan İstenilen Belgeler

- Yabancı Personel Başvuru Formu Elektronik ortamda doldurulacak form, çıktısı alındıktan sonra, işveren ve yabancı tarafından imzalanıp kağıt ortamında bir nüsha olarak Bakanlığa gönderilecektir.  İşveren ve yabancının orijinal imzalarının olmadığı durumlarda taraflar arasında yapılmış iş sözleşmesi ibraz edilecektir.  Formun imzasız olması ve iş sözleşmesinin de bulunmaması durumunda başvuru işleme alınmayacaktır.

- Bakanlıkça verilmiş bulunan çalışma izin sürelerini kapsayan çalışma amaçlı ikamet tezkeresi Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir.

- Önceki çalışma izin belgesi ve üst yazısı Bu belgeler elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir.

- Türkçe tercümesi yeminli mütercim veya resmi makamlarca onaylı pasaport sureti Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir.

- Mühendis, mimar ve şehir plancısı olarak çalışacak yabancıların, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu’nun 36. maddesine istinaden alması gereken geçici üyelik belgesi Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir.

- Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel öğretim kurumlarında görev yapan yabancının görevinde değişiklik olması durumunda Milli Eğitim Bakanlığından alınmış yabancının yeterliliğini gösterir belge ön izin Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir.

Yabancı Personel İstihdam Edecek Kurum/Kuruluştan İstenilen Belgeler

- Yabancı Çalışma izni başvuru dilekçesi Dilekçe elektronik başvuru esnasında taranılarak online olarak ayrıca kağıt ortamında da gönderilecektir.

- İşyerinin vergi borcu olmadığına dair belge Bu bilgiye Maliye Bakanlığı kayıtlarından online olarak erişilecektir.

- İşyerine ve yabancıya ilişkin sosyal güvenlik yükümlülüklerinin yerine getirildiğini gösterir belge |Bu bilgiye Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarından Bakanlıkça online olarak erişilecektir.|

- Değişiklik bulunması durumunda kuruluşun en son sermaye ve ortaklık yapısını gösteren Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir|

- Yabancı personeli istihdam edecek kurum ve kuruluş adına kullanıcı sıfatıyla elektronik başvuruyu yapma yetkisi bulunan kişinin noter onaylı vekaletname si veya kullanıcı sıfatındaki kişinin başvuruyu yapan kurum ve kuruluşta çalıştığını gösterir belge |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online şekilde gönderilecektir|

YABANCI ÇALIŞMA İZİN TÜRLERİNE GÖRE İSTENİLEN DİĞER BELGELER

Süreli Yabancı Çalışma İzni Türkiye’de çalışmak üzere gelen yabancının eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının çalışma izni talebinde bulunmaları durumunda, yabancı ile birlikte en az beş yıl süreyle kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olduklarını kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir|

Süresiz Yabancı Çalışma İzni Yabancının en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması halinde, emniyet makamlarından alınan kanıtlayıcı belge |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir. Veya Yabancının toplam altı yıllık kanuni çalışmasının bulunması halinde, çalışılan işyeri unvanları ile SGK numaralarını belirtir yazılı beyan |Bu beyan elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecek olup, beyanın doğruluğunun teyidi Bakanlıkça yapılacaktır.

Bağımsız Yabancı Çalışma İzni Yabancının icra etmeyi arzuladığı faaliyete yönelik bilimsel, teknik veya mesleki eğitimi olduğunu ispatlayan belgeler |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir| Yabancının en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge |Bu belge elektronik başvuru esnasında taranılarak online gönderilecektir| Bu Yönetmeliğin 40. maddesinde istenilebileceği belirtilen belgeler.

Yabancı Çalışma İzni Yönetmeliğin amacı; Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun kapsamında, Türkiye’de çalışacak yabancıların her türlü çalışma izinlerinin verilmesi, sınırlandırılması, iptali, çalışma izninden muaf tutulacak yabancılar ile bildirim yükümlülüklerinin nasıl yerine getirileceğine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Yabancı Çalışma İzni Genel Bakış: Bu Yönetmelik, 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun 22 nci Yabancı Çalışma İzni sine dayanılarak hazırlanmıştır.

1) Şirketin üst yönetiminde ya da yürütme pozisyonunda çalışmak,

2) Şirketin tamamını veya bir bölümünü yönetmek,

3) Şirketin denetçilerinin, idari veya teknik personelinin işlerini denetlemek veya kontrol etmek,

4) Şirkete yeni personel almak ya da mevcut personelin işine son vermek veya bu konularda teklif yapmak, alanlarından en az bir tanesinde görev alan veya bu konularda yetki sahibi; şirket ortağı, yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi, genel müdür, genel müdür yardımcısı, şirket müdürü, şirket müdür yardımcısı ve benzeri mevkilerde görev yapan kişiyi,

Uzman: Kuruluşun hizmetleri, araştırma cihazları, teknikleri ya da yönetimi için temel sayılan, herkes tarafından bilinmeyen bilgiye sahip olan kişiyi, |Böyle bir bilginin olduğunun irdelenmesi için, sadece kuruluşa özgü olan veriler göz önünde tutulmayacak, aynı zamanda bu kişinin özel teknik bilgi gerektiren bir işle ilgili yüksek nitelik düzeyine sahip olup olmadığı da ilgili merciler tarafından incelenecektir| ifade eder.

YABANCI ÇALIŞMA İZİN VE İZİN UZATMA BAŞVURULARI

Çalışma İzni Başvurusunun Yapılacağı Merciler Yabancı Çalışma İzni Başvurular: Başvurular, yurt dışında Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerine, yurt içinde doğrudan Bakanlığa yapılabilir.

Yabancı Çalışma İzni Başvurusu ve İznin Verilmesi Yabancı Çalışma İzni Elektronik Ortam: Kanun kapsamında Bakanlığa yapılacak başvuruların elektronik ortamda yapılması ve kağıt ortamında imzalanarak Yönetmelik ekinde belirlenen diğer belgelerle birlikte başvuruyu takip eden altı işgünü içerisinde şahsen veya posta ile Bakanlığa ulaştırılması gerekmektedir. Çalışma izinleri Bakanlıkça, kağıt kullanılarak veya elektronik belge olarak verilir.

Yurt Dışından Yapılacak Çalışma İzni Başvuruları Yabancı Çalışma İzni Yurt Dışı Başvuruları:

Yabancılar, yurt dışından yabancı çalışma izni için başvurularını, uyruğunda bulundukları veya daimi ikamet ettikleri ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerine yaparlar. Temsilcilikler, çalışma izin talebine ilişkin olabilecek değerlendirmeleri ile birlikte bu başvuruları doğrudan Bakanlığa iletirler. Türkiye Cumhuriyeti temsilcilikleri ve Bakanlık, yurt dışından yapılacak yabancı çalışma izni başvuruları ile ilgili işlemleri elektronik ortamda yürütür. Başvuru sırasında istenilen belgeler, yabancının temsilciliğe başvuru tarihinde veya takip eden on işgünü içerisinde işverenince Bakanlığa intikal ettirilir. Ayrıca, temsilciliğe başvuru tarihinden önceki on işgünü içerisinde Bakanlığa intikal ettirilmiş bulunan çalışma izni başvuruları da değerlendirmeye alınır.

Yurt İçinden Yapılacak Çalışma İzni Başvuruları Yabancı Çalışma İzni Yurt İçi Başvuru:

Yurt içinden, sadece en az altı ay süreli ikamet tezkeresi almış ve bu süresi sona ermemiş olan yabancılar veya bunların işverenleri, başvurularını doğrudan Bakanlığa yapabilirler. Türkiye’de öğrenim amacıyla verilen ikamet izinleri hariç, herhangi bir sebebe istinaden en az altı ay süreli ikamet izni almış olup da bu izin süresi içerisinde çalışma izni verilmiş yabancılardan, Türkiye’nin dış temsilcilikleri kanalı ile çalışma vizesi alması koşulu aranmaz. Ancak, insan ticaretine konu olan veya olabilecek alanlarda çalışacak yabancılar için altı ay süreyle ikamet etmiş olması konusu dikkate alınmayarak, her defasında dış temsilciliklerimizden çalışma vizesi almaları koşulu aranır. Turistik vize ya da çalışma amacı dışındaki vizelerle veya iki ülke arasındaki vize muafiyeti programı ve diğer vize kolaylıklarından yararlanarak Türkiye’ye gelmiş olan ve ikamet tezkeresi olmayan yabancıların, çalışma izni için yurt içinden başvuruları alınmaz. İçişleri Bakanlığınca mülteci veya sığınmacı statüsü verilmiş yabancılardan ikamette süre koşulu aranmaz. Bu statüde bulunanların çalışma izin talepleri değerlendirilirken Yönetmeliğin 13 üncü Yabancı Çalışma İzni sinin dördüncü fıkrasında belirtilen hususlar dikkate alınmaksızın çalışma izin işlemlerinin en kısa sürede neticelendirilmesi için gerekli tedbirler alınır. Yurtiçinden yapılan çalışma izin başvurularında yabancı çalışma izni verilmesi halinde izin belgesinin tebliğ tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde çalışma amaçlı ikamet tezkeresi almak için emniyet makamlarına başvuruda bulunulması zorunludur. Aksi halde çalışma izni geçerlilik kazanmaz.

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ UZATMA BAŞVURULARI

Yabancı Çalışma İzni Uzatma:

Çalışma izninin uzatılması talebi, Yönetmeliğin 5 inci Yabancı Çalışma İzni sinde açıklanan esaslara göre; başvuru formu ve Yönetmelik ekinde belirtilen belgelere, önceki çalışma izin belgesinin aslının da eklenmesi suretiyle, yabancı veya işvereni tarafından doğrudan Bakanlığa yapılır. Süresi sona ermiş bir çalışma izninin uzatılması için, sürenin bitiminden itibaren en geç on beş gün içinde uzatma başvurusunda bulunulması gerekir. Bu süreden sonra yapılan uzatma başvuruları, ilk defa başvuru yapan yabancılara uygulanan esaslara tabidir. Çalışma izni bittiği tarihten geriye doğru en fazla iki aylık sürede olmak kaydıyla, izin süresi sona ermeden de uzatma başvurusunda bulunulabilir. Çalışma izni uzatılması halinde, uzatılan çalışma izninin başlangıç tarihi, süresi biten çalışma izni nin sona erdiği tarihtir. Çalışma izni uzatma başvurusunda bulunan yabancılar çalışma izni uzatma başvurusunun sonuçlanmasına kadar geçen zaman diliminde, alacağı görevin mahiyeti değişmemek kaydıyla aynı işyeri ve meslekteki çalışmalarını sürdürebilirler. Bu yabancılar, işyerinde fiilen çalıştıkları sürece geçerli olmak üzere uzatma başvurusunda bulunduklarına ilişkin Bakanlık tarafından verilen belgeyi taşırlar. Bu belge veriliş tarihinden itibaren doksan gün sonra geçerliğini yitirir. Bakanlık, belgeye konuyla ilgili bilgilendirici kaydı düşer. Yabancının bu belgeyi taşıdığı süre içerisindeki çalışması, doğuracağı sonuçlar bakımından kanuni çalışma olarak kabul edilir. Bu süre içerisinde yabancının, ilgili mercilerin ve işverenin kanuni yükümlülükleri devam eder.

Çalışma İzni ve İzin Uzatma Başvurularının Değerlendirilmesi

Çalışma Bakanlığın Eksik Evrak Tespiti Yabancı Çalışma İzni Eksik Evrak : Başvurunun eksik evrak ile yapıldığının Bakanlıkça tespiti halinde, eksik evrakların tamamlanması istemiyle başvuru sahibine bilgi verilir. Bu durumda Kanunun 12 nci Yabancı Çalışma İzni sindeki otuz günlük süre eksik evrakların Bakanlığa intikal ettiği tarih itibariyle başlar.

Yabancı Çalışma İzni İçin İlgili Mercilerden Görüş Alınması Yabancı Çalışma İzni Görüş Alma: Bakanlık, başvuruyu ilgili mercilere iletir ve görüşlerini alır. Görüş, bilgi ve belge talepleri günlü olarak yapılır. Kamu kurum ve kuruluşlarına belge taleplerinde en geç beş, bilgi ve görüş taleplerinde ise en fazla on beş gün süre verilir. İlgili merciler görüşlerini en geç on beş gün içinde Bakanlığa bildirirler. İlgili merciler, zorunluluk halinde, on beş günü geçmemek üzere ek süre talebinde bulunabilirler. Bakanlık ve ilgili merciler, bildirimlerin nasıl yapılacağına ilişkin, elektronik posta dahil iletişimi kolaylaştıracak araç, gereç ve yöntemler konusunda aralarında işbirliği yaparlar. Süresi ve verilen ek süre içinde bildirilmeyen görüşler, Bakanlıkça olumlu kabul edilir. Çalışma izin uzatma başvuruları için Bakanlıkça, ilgili mercilerin görüşleri istenmez. Ancak bu durum, mesleki hizmetler kapsamında olmak üzere, sadece yabancının alacağı görev mahiyetinin değişmemesi koşuluyla geçerlidir.

Yabancı Çalışma İzni İçin İlgili Mercilerin Eksik Evrak Tespiti Yabancı Çalışma İzni  Eksik Evrak Tespiti: İlgili mercilerin eksik evrakların tamamlanması istemleri üzerine, Bakanlıkça eksik evrakların tamamlattırılmasından sonra, ilgili mercilerden görüş alınmasına ilişkin prosedür tekrarlanır. Bu durumda Kanunun 12 nci Yabancı Çalışma İzni sindeki (Değişik ibare:RG-31/7/2010-27658) otuz günlük süre eksik evrakların Bakanlığa intikal ettiği tarih itibariyle başlar.

İlgili Mercilerce Evrakların İncelenmesi Yabancı Çalışma İzni Evrakların İncelenmesi: Kanunun 13, 26, 27, 28, 29, 30, 31 ve 32 nci Yabancı Çalışma İzinleri uyarınca Bakanlığın görüş istediği ilgili merciler, çalışma izni başvurusu ile ilgili değerlendirmelerini yaparken, başvuru eki bilgi ve evrakların kendi görev ve yetkileri kapsamında gerekli incelemelerini de yaparlar. İlgili merciler bilgi ve evrakların muteberliğini incelerken, Yönetmeliğin 22 nci Yabancı Çalışma İzni sinin birinci fıkrasında yer alan çalışma izninin iptaline ilişkin gerekçeleri de dikkate alırlar.

Yabancı Çalışma İzinlerinin Verilmesi veya Uzatılmasında Değerlendirme Yabancı Çalışma İzni Uzatma: Bakanlık ilgili mercilerin görüşlerini de dikkate almak suretiyle çalışma izni başvurusunu değerlendirir. Ancak Yönetmeliğin 10 uncu Yabancı Çalışma İzni sinin beşinci fıkrası hükmü saklıdır.

Bakanlık, Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe, çalışma izni ve izin uzatma başvurularının değerlendirilmesinde; yabancının ikamet ve çalışma izninin süresi ile hizmet akdinin ve işin süresine göre belirli bir işyeri ya da işletmede ve belirli bir meslekte, yalnız bu işe münhasır kalmak kaydıyla iş piyasasındaki durum, çalışma hayatındaki gelişmeler, istihdama ilişkin sektörel, coğrafi ve ekonomik konjonktür değişikliklerini dikkate alır. Bu değerlendirme kriterleri çerçevesinde, Kanunun 12 nci Yabancı Çalışma İzni sine göre Bakanlığın yapacağı değerlendirmelerde dikkate alınmak üzere; Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerin hükümleri de dikkate alınmak suretiyle; Türkiye İş Kurumu tarafından periyodik olarak dört haftalık sürelerde, il bazında “yabancıların istihdamının uygun görülmediği iş ve meslekler” Bakanlığa rapor olarak bildirilir. Periyodik dönemler dışında olabilecek değerlendirmelerini de, dört haftalık raporları beklemeden ayrıca bildirirler.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, ülke içinden istihdam yerine yabancı istihdamını haklı kılacak gerekçeleri değerlendirirken, işin özel niteliğini gösterir bilgiler ile yabancının eğitim durumu, çalışacağı işyerinin ulusal ekonomiye katkısı ve bu niteliklere uygun ücret düzeyi ile istihdam durumunu da dikkate alır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı üçüncü ve dördüncü fıkrada belirtilen değerlendirmesine esas olmak üzere anılan kuruma başvuru ile ek bilgi ve evrakları ileterek de görüşlerini alabilir.

Yabancı Çalışma İzninde Kanuni Çalışmaya Dahil Edilecek Süreler Yabancı Çalışma İzni  Süreler: Yıllık izinler, iş kazası ve meslek hastalığı, hastalık ve analık, geçici iş göremezlik ödenekleri ile işsizlik sigortası ödeneği alınan süreler, kanuni çalışma süresine dahil edilir.

Çalışma Süreleri ve İkamet İzninde Kesinti Yabancı Çalışma İzni  Kesinti: Çalışma izinleri bakımından Kesintisiz İkamet kavramından; ilgili kanunlara uygun şekilde verilmiş ikamet izniyle Kanunun 9 uncu Yabancı Çalışma İzni sinde sayılan sürelerin de dahil olduğu ikamet ve çalışma süreleri anlaşılır. İşvereni tarafından geçici süre ile ve izinle iş amaçlı yurt dışına gönderilen ve primleri Türk sosyal güvenlik kurumuna ödenen yabancı çalışanın ülke dışında geçen çalışma süreleri ikamet ve çalışma sürelerine dahil edilir. Ancak Türkiye’de bulunmasına rağmen ikamet tezkeresini altı aydan fazla süreyle temdit ettirmeyen yabancının ikameti, çalışma izinleri açısından kesinti sayılır.

Yabancı Çalışma İzin ve Uzatma Kararları ile Kararların İlgili Mercilere Bildirimi Bakanlık değerlendirme sonucunda, ilgili mercilerin görüşlerini de dikkate alarak karar verir. Yönetmeliğin 10 uncu Yabancı Çalışma İzni sinin beşinci fıkrası hükmü saklıdır.

Düzeltme Kararı Bu Kanuna göre alınan kararlarda maddi bir hata bulunduğu sonradan anlaşılırsa, Bakanlık re’sen düzeltme veya değiştirme kararı alır. Gerekçeli karar taraflara bildirilir.

Bakanlık Kararının İlgili Mercilere Bildirimi Bakanlık çalışma izni kararını, yurt dışından yapılan başvurularda; başvuruyu yapan yabancıya bildirmek üzere Türkiye Cumhuriyeti temsilciliğine, yurt içinden yapılan başvurularda; çalışma izni ve uzatma kararını başvuruyu yapan yabancıya veya başvuruyu yapan işverenine bildirir. Bakanlıkça, çalışma izni ve uzatma ile ilgili olumlu kararlar ilgili mercilere de bildirilir.

YABANCI ÇALIŞMA İZNİNDE İZİN VE UZATMAYA İLİŞKİN ÜST SINIR

Çalışma izninin süresi, Kanunda ve Yönetmelikte yer alan çalışma izinlerinin verilmesi ve uzatılmasına ilişkin süreler de dikkate alınarak, hizmet akdinin veya işin süresinden daha uzun olamaz.

ÇALIŞMA İZNİNİN GEÇERLİLİĞİNİ KAYBETMESİ

1. Pasaportunun geçerlilik süresinin uzatılmaması,

2. Yabancının mücbir sebepler dışında aralıksız olarak altı aydan fazla yurt dışında kalması,

3. Geçerlilik süresinin sona ermesi,

4. İkamet tezkeresinin geçersiz hale gelmesi ya da geçerlilik süresinin uzatılmaması.

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ SINIRLANDIRMASI

1 – YABANCI ÇALIŞMA İZNİ REDDİ

2 – YABANCI ÇALIŞMA İZNİ İPTALİ

3 – YABANCI ÇALIŞMA İZNİ İADESİ

İzinlerin Sınırlandırılması, Reddi, İptali, İadesi,

Yabancı Çalışma İzninin Geçerliliğini Kaybetmesi İzinlerin Sınırlandırılması ve Sınırlandırmaya İlişkin İstisnai Durumlar

Türkiye’nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı sözleşmelerle sağlanan haklar saklı kalmak kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde çalışma izinleri, iş piyasasındaki durum ve çalışma hayatındaki gelişmeler, istihdama ilişkin sektörel ve ekonomik konjonktür koşullarının gerekli kıldığı hallerde, belirli bir süre için, tarım, sanayi veya hizmet sektörleri, belirli bir meslek, işkolu veya mülki ve coğrafi alan itibariyle sınırlandırılabilir. Ancak Kanunun 6 ncı Yabancı Çalışma İzni sinde öngörülen hüküm uyarınca süresiz yabancı çalışma izninin verilmesinde bu sınırlandırma yapılmaz. Bakanlık, sınırlandırmayı gelişmelere ve taleplere bağlı olarak re’sen yapabilir.

Yabancı Çalışma İzin İsteminin Reddi

Kanunun 14 üncü Yabancı Çalışma İzni sinde öngörülen hükümler ile diğer kanunlarda yer alan yabancıların çalışamayacağı iş ve mesleklere dair hükümler çerçevesinde ve ilgili ulusal ve uluslararası mevzuata aykırı davranıldığının tespiti halinde, ayrıca Yönetmeliğin 22 nci Yabancı Çalışma İzni sinin birinci fıkrasında yer alan gerekçelerin varlığı halinde, çalışma izni veya çalışma izninin uzatılması istemi reddedilir.

Mesleki hizmetler kapsamında çalışacaklar için, yabancıların ulusal ve uluslararası mesleki örgütlerden, meslekten men cezası almadıklarını, üye olduklarını, mesleklerini icra ettiklerini ve mesleki yeterliliklerini gösterir son altı ay içerisinde almış oldukları belgeleri, başvuruları sırasında, başvuru formlarına eklemeleri gerekmektedir. Meslekten men cezası almış olan ve akademik yeterliliği olmayan yabancıların başvuruda bulunmaları mümkün değildir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, yabancı çalışma izni veya çalışma izninin uzatılması talebini; Yönetmeliğin 13 üncü Yabancı Çalışma İzni sinin üçüncü fıkrasında belirtilen rapor içeriğinde; çalışma izni talebinde bulunulan işyerindeki aynı iş için aynı nitelikte yurt içinden bir talep olduğunun bildirilmesi halinde, Yönetmeliğin 13 üncü Yabancı Çalışma İzni sinin dördüncü fıkrasına göre değerlendirmesini yapar. Yabancının niteliklerinin daha uygun olmaması durumunda Kanunun 14 üncü Yabancı Çalışma İzni sinin (b) fıkrası gereğince izin istemini reddeder.

Yönetmeliğin 7 nci Yabancı Çalışma İzni sinin üçüncü fıkrasında belirtilen başvuru yasağına rağmen yapılan başvurular, Kanunun 12 nci ve 14/c Yabancı Çalışma İzinleri uyarınca reddedilir.

Yabancı çalışma izni iptali:

Belirli bir süre, sektör, meslek, işkolu veya mülki ve coğrafi alan sınırlandırmalarına uyulmaması,

- Diğer kanunlarda yabancıların çalışamayacağı iş ve meslekler olarak belirtilen hükümlere uyulmaması,

- İzin isteminin reddini gerektiren hallerden birinin varlığının veya yabancının ya da işvereninin, çalışma izni talep dilekçesinde eksik veya yanlış bilgi verdiğinin sonradan tespit edilmesi hallerinde iptal edilir.

Yabancının, Kanunun 11 ve 13 üncü Yabancı Çalışma İzni sinde sayılan sınırlamalara, Türkiye’deki ulusal mevzuata, ilgili mercilerin mevzuat ve düzenlemelerine aykırı olarak çalışması ya da Kanunun 14 üncü Yabancı Çalışma İzni sinde öngörülen hallerden birinin varlığı ile yabancının ya da işvereninin, çalışma izni talep dilekçesinde eksik, sahte veya yanlış bilgi ve belge verdiğinin sonradan tespit edilmesi halinde Bakanlık verdiği çalışma iznini iptal ederek durumu ilgili mercilere ve başvuru sahibine bildirir.

Ayrıca, ilgili merciin gerekçeli talebi halinde, Bakanlık iptale ilişkin değerlendirmeyi yapar.

İptal Edilen Yabancı Çalışma İzin Belgesinin İadesi: Bakanlık, çalışma izni verilen yabancı personelin çalışmaya başlamaması veya ayrı bir firmada çalışmak üzere başvuruda bulunması halinde, nedenlerine ilişkin değerlendirme sonucunda, daha önce verdiği izin belgesinin iade edilmesini talep edebilir. İptal edilmiş çalışma izinlerinin asıllarının kullanıcı tarafından, bildirim yapıldığı tarihten itibaren bir hafta içinde Bakanlığa iade edilmesi zorunludur.

Yabancı Çalışma İznin Geçerliliğini Kaybetmesi: Çalışma izinleri, Kanunun 16 ncı Yabancı Çalışma İzni sinde düzenlenen hükümler uyarınca geçerliliğini kaybeder.

ÇALIŞMA İZNİ TÜRLERİ

- Süreli Çalışma İzni

- Süresiz Çalışma İzni

- Bağımsız Çalışma İzni

- İstisnai Çalışma İzni

Süreli Yabancı Çalışma İzni: Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe süreli çalışma izni; belirli bir işyeri veya işletmede ve belirli bir meslekte çalışmak ve en çok bir yıl geçerli olmak üzere verilir.

Süreli Yabancı Çalışma İzninin Coğrafi Alanı Bakanlık, süreli çalışma izninin geçerlilik alanını şehir, idari sınır veya coğrafi bölge gibi girdileri baz alarak genişletebilir veya daraltabilir. Bu durumun uygulanması halinde, Bakanlık bu kararını çalışma izni bildiriminde bulunduğu ilgili mercilere bildirir.

Süreli Yabancı Çalışma İzninin Uzatılması Süreli çalışma izninin uzatılmasında; Kanunun 5 inci Yabancı Çalışma İzni sinde öngörülen uzatılmaya ilişkin süreler esas alınır. Bir yıllık kanuni çalışma süresinden sonra; aynı işyeri veya işletme ve aynı meslekte çalışmak üzere çalışma izninin süresi en fazla iki yıl daha uzatılabilir. Üç yıllık kanuni çalışma süresinin sonunda, aynı meslekte ve dilediği işverenin yanında çalışmak üzere çalışma izninin süresi en fazla üç yıl daha uzatılabilir.

Yabancının Eş ve Bakmakla Yükümlü Olduğu Çocuklarının Süreli Çalışma İzni Başvuruları: Türkiye’ye çalışmak üzere gelen bir yabancının eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarına da; yabancının kendisi ile birlikte en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olmaları koşulu ile Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre süreli çalışma izni verilebilir.

Yabancı Çalışma İzni Kanuni ve Kesintisiz İkameti Gösterir Belgenin İbrazı Kanunun 5 inci Yabancı Çalışma İzni si ile Yönetmeliğin 28 inci Yabancı Çalışma İzni sinde öngörülen en az beş yıllık kanuni ve kesintisiz ikamet koşulunun yerine getirildiği emniyet makamlarından alınacak belge ile kanıtlanır. Bu belge diğer belgelerle birlikte Bakanlığa süreli çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Beş yıl kanuni ve kesintisiz olarak ikamet koşulunun değerlendirilmesi, Kanunun 9 uncu Yabancı Çalışma İzni sinde belirtilen hususlara tabidir.

Yabancının Eş ve Çocukların Kanuni ve Kesintisiz İkamet Sürelerinin Hesaplanması: Yabancının eş ve çocuklarının Yönetmeliğin 28 inci Yabancı Çalışma İzni sine göre en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirilip getirilmediği değerlendirilirken, öğrenimde geçen süreleri ikametten sayılır.

Süresiz Yabancı Çalışma İzinleri nin Verilmesi ve Uzatılması ile Yabancı Çalışma İzni Uzatmanın İkametle İlişkisi

Süresiz Yabancı Çalışma İzni Türkiye’nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe, Türkiye’de en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet eden veya toplam altı yıllık kanuni çalışması olan yabancılara, iş piyasasındaki durum ve çalışma hayatındaki gelişmeler dikkate alınmaksızın ve ilgili mercilerin uygun görmesi durumunda; belirli bir işletme, meslek, mülki veya coğrafi alanla sınırlandırılmaksızın süresiz yabancı çalışma izni verilebilir.

Kanuni ve Kesintisiz İkameti Gösterir Belgenin İbrazı Kanunun 6 ncı Yabancı Çalışma İzni sinde öngörülen, yabancının en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirildiği emniyet makamlarından alınacak belge ile kanıtlanır. Bu belge diğer belgelerle birlikte Bakanlığa süresiz yabancı çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet koşulunun değerlendirilmesi Kanunun 9 uncu Yabancı Çalışma İzni sinde belirtilen hususlara tabidir.

Yabancının, Eşinin ve Çocukların Kanuni ve Kesintisiz İkamet Sürelerinin Hesaplanması: Yabancının en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirilip getirilmediği değerlendirilirken, öğrenimde geçen süreler dikkate alınmaz. Ancak, Kanunun 5 inci Yabancı Çalışma İzni sinin 4 üncü fıkrası uyarınca, yabancının beraberinde Türkiye’ye gelerek, yabancı ile birlikte ikamet eden, aynı zamanda öğrenim gören eş ve çocuklarının öğrenim süreleri ikametten sayılır.

Kanuni Çalışma Süresinin Hesaplanması ve Bu Durumu Gösterir Belgenin İbrazı:

Kanunun 6 ncı Yabancı Çalışma İzni sinde öngörülen yabancının toplam altı yıllık kanuni çalışmasının bulunması koşulunun yerine getirildiği hususu ilgili mercilerden alınacak belge ile kanıtlanır ve bu belge diğer belgelerle birlikte Bakanlığa süresiz çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Toplam altı yıllık kanuni çalışma koşulu değerlendirilirken Kanunun 9 uncu Yabancı Çalışma İzni sinde belirtilen hususlar dikkate alınır.

Süresiz Yabancı Çalışma İznine Bağlı Olarak Verilecek İkamet İzni:

Süresiz çalışma izni verilen yabancıların ikamet izin süreleri, yabancıların Türkiye’de ikamet ve seyahatlerine ilişkin mevzuata göre İçişleri Bakanlığınca belirlenir. Süresiz çalışma izni, kapsamında bir değişiklik olmadığı sürece, ikamet izin sürelerine bağlı olarak kullanılır. Emniyet makamlarınca, süresiz yabancı çalışma iznine istinaden verilen ikamet izin sürelerinin uzatılmaması halinde, Bakanlığa bilgi verilir.

Bağımsız Yabancı Çalışma İzinlerinin Verilmesi ve Uzatılması ile Uzatmanın İkametle İlişkisi

Bağımsız Yabancı Çalışma İzni Bağımsız Yabancı çalışma izni;

 Yabancıların Türkiye’de en az beş yıl kanuni ve kesintisiz olarak ikamet etmiş olmaları, çalışmalarının, ekonomik kalkınma açısından katma değer yaratması ve istihdam üzerinde olumlu etki yapacak olması koşuluyla verilebilir. İstihdam üzerindeki etkinin belirlenmesinde ilgili mercilerin görüşleri de dikkate alınır. Mesleki hizmetler kapsamında kalan yabancılar, ilgili mevzuat çerçevesinde, ilgili mercilerden aldıkları, mesleklerini icra ettiklerine dair bir belgeyi diğer belgelerin yanı sıra Bakanlığa ibraz ederler.

Kanuni ve Kesintisiz İkameti Gösterir Belgenin İbrazı:

Kanunun 7 nci Yabancı Çalışma İzni sinde öngörülen, yabancının en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirildiği emniyet makamlarından alınacak belge ile kanıtlanır. Bu belge diğer belgelerle birlikte Bakanlığa bağımsız yabancı çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Beş yıl kanuni ve kesintisiz olarak ikamet etme koşulunun değerlendirilmesi Kanunun 9 uncu Yabancı Çalışma İzni sinde belirtilen hususlara tabidir.

Yabancının, Eşinin ve Çocukların Kanuni ve Kesintisiz İkamet Sürelerinin Hesaplanması

Yabancının en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirilip getirilmediği değerlendirilirken, öğrenimde geçen süreler dikkate alınmaz. Diğer taraftan, Kanunun 5 inci Yabancı Çalışma İzni sinin dördüncü fıkrası uyarınca, yabancının beraberinde Türkiye’ye gelerek, yabancı ile birlikte ikamet eden, aynı zamanda öğrenim gören eş ve çocuklarının, öğrenim süreleri ikametten sayılır.

Bağımsız Yabancı Çalışma İznine Bağlı Olarak Verilecek İkamet İzni

Bağımsız yabancı çalışma izni verilen yabancıların ikamet izin süreleri, yabancıların Türkiye’de ikamet ve seyahatlerine ilişkin mevzuata göre İçişleri Bakanlığınca belirlenir. Bağımsız yabancı çalışma izni, işin mahiyeti değişmediği sürece, yabancı tarafından ikamet izin sürelerine bağlı olarak kullanılır. Emniyet makamlarınca, bağımsız yabancı çalışma iznine istinaden verilen ikamet izin sürelerinin uzatılmaması halinde, Bakanlığa bilgi verilir.

Bağımsız Yabancı Çalışma İznine Esas Belgelerin Yanı Sıra, İstenilebilecek Diğer Belgeler

Bağımsız yabancı çalışma izninin değerlendirilmesinde dikkate alınmak üzere; yabancının faaliyetinin, ulusal ekonomiye sağlayacağı katkı ve yabancının icra edeceği faaliyet için yeterli miktarda gelire sahip olduğunu kanıtlayan belgeler, diğer belgelerle birlikte Bakanlığa iletilmesi istenebilir.

Bağımsız Yabancı Çalışma İzni Müracaat Belgesi

Bağımsız yabancı çalışma izni verilmesi uygun bulunan yabancıya, bağımsız çalışabileceğine ilişkin “Bağımsız Çalışma İzni Müracaat Belgesi” verilir.

Bağımsız Çalışma İzni Müracaat Belgesinin Geçerliliği

Bağımsız çalışma izni müracaat belgesi, verildiği tarihten itibaren üç ay süreyle geçerlidir. Yabancıya, işyerini kurmasının ardından, ticaret sicil kaydını Bakanlığa ibraz etmesi halinde bağımsız yabancı çalışma izni verilebilir. Yabancıya bağımsız çalışma izni verilmemesi halinde, ticaret sicil kayıtlarını tutan makama ve yabancının Türkiye’deki durumunun ikamet izni açısından değerlendirilebilmesi ve gerektiğinde yabancının izinsiz ikametinin önlenmesi amacıyla Bakanlıkça emniyet makamlarına bilgi verilir.

Yabancı Çalışma İznin de İstisnai Haller

Türkiye’nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe; ulusal mevzuata aykırı davranmamak ve mesleki hizmetlere ilişkin mevzuata uymak kaydıyla, ilgili mercilerin görüşleri de dikkate alınmak suretiyle, statüleri bu bölümün müteakip Yabancı Çalışma İzni lerinde belirtilen yabancılara, çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir. İstisnai çalışma izinlerinin uzatılması ve iptali, Yönetmeliğin genel hükümlerindeki prosedüre tabidir. Ayrıca, istisnai yabancı çalışma izinleri, ilgili mesleki mevzuatın gereklerinin yerine getirilmediğinin tespit edilmesi halinde de iptal edilir. İstisnai çalışma izinlerinin verilmesi, iptali ve uzatılmasına ilişkin kararlar, ilgili mercilere iletilir.

Türk Vatandaşı ile Evli Olan Yabancılar İçin Bir Türk vatandaşı ile evli olan ve eşiyle Türkiye’de evlilik birliği içinde yaşayan yabancılardan;

İkamete ilişkin süre koşulu aranmaksızın Türkiye’de kanuni olarak bulunanlar, doğrudan Bakanlığa istisnai yabancı çalışma izni başvurusunda bulunabilirler. Evli kalma süresi üç yılı doldurmadan evliliğin sona ermesi veya evliliğin aile birliği kurmak amacıyla yapılmadığının belirlenmesi durumunda, çalışma izin belgesi geçerliğini kaybeder. Bu belge ile çalışmaya devam edilmesi, kaçak çalışma ve çalıştırma kapsamında değerlendirilir. Bakanlık, bu kapsamda verdiği çalışma izin belgelerine bu konuyla ilgili bilgilendirici kayıtları düşer.

Yerleşmiş Sayılan Yabancılar

Bir Türk vatandaşı ile olan evlilik birliği en az üç yıl sürdükten sonra sona ermiş olmakla birlikte, Türkiye’de yerleşmiş olan yabancıların çalışma izinleri, Türkiye’de kanuni olarak bulunmaları kaydıyla istisnai olarak verilebilir. Yerleşmiş yabancı kavramından, İçişleri Bakanlığının ikamet izinleri açısından bu kapsamda mütalaa ettiği kişiler anlaşılır. Bu yabancıların, emniyet makamlarından aldıkları durumlarını kanıtlayan belgeyi diğer belgelerle birlikte başvuruları sırasında Bakanlığa iletmeleri gerekir.

Yerleşmiş Sayılan Yabancıların Çocukları

Bir Türk vatandaşı ile olan evlilik birliği en az üç yıl sürdükten sonra sona ermiş olmakla birlikte, Türkiye’de yerleşmiş olan yabancıların Türk vatandaşı eşinden olan çocuklarının çalışma izinleri de, Türkiye’de kanuni olarak bulunmaları kaydıyla istisnai olarak verilebilir.

Türk Vatandaşlığını Kaybedenler 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 19, 27 ve 28 inci Yabancı Çalışma İzni leri kapsamında bulunan yabancıların çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, Bakanlığa başvuru sırasında durumlarını belgelemek koşuluyla çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.

Rüşt Yaşını Doldurmadan Türkiye’ye Gelerek Eğitimini Türkiye’de Tamamlayanlar

Türkiye’de doğan veya kendi millî kanununa, vatansız ise Türk mevzuatına göre rüşt yaşını doldurmadan Türkiye’ye gelen ve Türkiye’de meslek okulu, yüksek okul veya üniversiteden mezun olan yabancıların çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, Bakanlığa başvuru sırasında durumlarını belgelemek koşuluyla çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.

2510 Sayılı İskan Kanunu Kapsamında Olan Yabancılar

2510 sayılı İskan Kanununa göre muhacir, mülteci veya göçebe olarak kabul edilen yabancıların çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, Bakanlığa başvuru sırasında durumlarını belgelemek koşuluyla çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.

Avrupa Birliği Üyesi Ülke Vatandaşları ile Bunların Eş ve Çocukları

Avrupa Birliği üyesi ülke vatandaşları ile bunların Avrupa Birliği üyesi ülkelerin vatandaşı olmayan eş ve çocuklarının çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir. Avrupa Ekonomik Topluluğu Türkiye Ortaklık Konseyinin 1/80 sayılı Kararının, bu yabancıların iş piyasasına girmeleri ile ilgili daha lehte olan 6 ncı ve 7 nci Yabancı Çalışma İzinlerinin hükümleri, söz konusu Kararın 11 inci Yabancı Çalışma İzniyle bağlantılı olarak saklıdır.

Büyükelçilik, Konsolosluk ve Uluslararası Kuruluşların Türkiye’deki Temsilciliklerinde Görevlendirilenler ile Eş ve Çocukları

Yabancı devletlerin Türkiye’deki büyükelçilikleri ile konsolosluklarında ve uluslararası kuruluşların temsilciliklerinde görevli diplomat, idarî ve teknik personelin hizmetinde çalışanlar ile karşılıklılık ilkesi çerçevesinde olmak ve görev süresiyle sınırlı kalmak üzere Türkiye’de bulunan büyükelçilikler, konsolosluklar ve uluslararası kuruluşların temsilciliklerinde görevlendirilen diplomatların ve idari ve teknik personelin eş ve çocuklarının çalışma izinleri; Dışişleri Bakanlığı kanalı ile Bakanlığa intikal eden başvuruları üzerine, anılan Bakanlığın görüşleri doğrultusunda istisnai olarak verilebilir.

Bilimsel, Kültürel ve Sportif Amaçlarla Kısa Süreli Gelen Yabancıların Çalışma İzinleri

Bilimsel ve kültürel faaliyetler amacıyla bir ayı aşan ve sportif faaliyetler amacıyla dört ayı aşan süre ile geçici olarak Türkiye’ye gelecek yabancıların çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, Türkiye’de bulunacakları süre için, çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.

Yabancı Çalışma İzni Kilit Personel Niteliğindeki Yabancılar

Kanunla yetki verilen bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşme veya ihale usulleriyle; mal ve hizmet alımı, bir işin yaptırılması veya bir tesisin işletilmesi işlerinde ayrıca, yapım ve her türlü inşaat işinde çalıştırılacak kilit personel niteliğindeki yabancıların çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, sözleşme veya ihalede belirtilen süre için çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir. Türkiye’de Bulunan Büyükelçilik veya Konsolosluklar Bünyesinde Faaliyet Gösteren Okullardaki Yabancı Öğretmenler, Kültür Kurumlarında Görevlendirilenler ile Din Kurumlarında Görev Alacak Yabancıların Çalışma İzinleri Türkiye’de bulunan büyükelçilik veya konsolosluklar bünyesinde faaliyet gösteren okullardaki yabancı öğretmenlere, Türkiye’de yabancı ülkelerin kültür kurumlarındaki görevlilerine, din kurumlarında görevlendirilecek din görevlilerine, çalışmak üzere ikamet izinleri İçişleri Bakanlığınca verilir. Bu konulardaki izin başvuruları Dışişleri Bakanlığı kanalı ile yapılır.

Çalışma İzni Muafiyetleri Denetleme Yetkisi ve Harç Alımı Yabancı Çalışma İzni Muafiyetleri

Muafiyetler:

A) Özel kanunlarda belirlenen hükümler saklı kalmak ve yabancı ile işverenin diğer kanunlardan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeleri kaydıyla;

1- Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerle çalışma izninden muaf tutulanların,

2- Daimi ikametgahları yurt dışında olup bilimsel, kültürel ve sanatsal faaliyetler amacıyla bir aydan az,  sportif faaliyetler amacıyla dört aydan az süre ile geçici olarak Türkiye’ye gelecek yabancıların,

3- Türkiye’ye ithal edilen makine ve teçhizatın montajı, bakım ve onarımı, kullanımına ilişkin eğitiminin verilmesi veya teçhizatı teslim almak veya Türkiye’de arızalanan araçların tamiri amacıyla; Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren üç ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak koşuluyla gelenlerin,

4- Türkiye’den ihraç edilen ya da Türkiye’ye ithal edilen mal ve hizmetlerin kullanılmasına ilişkin eğitim amacıyla Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren üç ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak koşuluyla Türkiye’de bulunanların,

5- Belgeli turizm işletmelerinin sınırları dışında faaliyette bulunacak fuar ve sirklerde gösteri ve benzeri görevli olarak Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren altı ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak koşuluyla bulunanların,

6- İki yılı geçmemek ve eğitim süresiyle sınırlı olmak üzere durumunu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlayarak üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarına bilgi ve görgülerini artırmak üzere gelen yabancıların,

7- Sosyokültürel ve teknolojik alanlar ile eğitim konularında altı ayı aşmayan bir sürede Türkiye’ye önemli hizmet ve katkı sağlayabilecekleri ilgili mercilerce bildirilenlerin,

8- Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığının (Ulusal Ajans) yürüttüğü programlar kapsamında gelecek yabancıların program süresince,

9- Kapsamı ve süresi konusunda Bakanlık, İçişleri ve Dışişleri Bakanlığı ile Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığının mutabakata vardığı uluslararası stajyer öğrenci programları çerçevesinde staj görecek yabancıların,

10- Görev süresi sekiz ayı geçmemek kaydıyla Türkiye’ye gelen tur operatörü temsilcisi yabancıların,

11- Türkiye Futbol Federasyonunca veya Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce talepleri uygun bulunan yabancı futbolcular ile diğer sporcu ve antrenörlerin sözleşmeleri süresince,

12- Gemi adamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Standartları Hakkında Uluslararası Sözleşme’nin I/10 Kuralına göre devletlerle yapılan ikili protokoller gereği, ilgili idareden “Uygunluk Onayı Belgesi” almış Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı ve kabotaj hattı dışında çalışan gemilerde görev yapan yabancı gemi adamlarının,

13- Türkiye Avrupa Birliği Mali İşbirliği Programları kapsamında yürütülen projelerde görevlendirilen yabancı uzmanların, görevleri süresince, yabancı çalışma izni almalarına gerek bulunmamaktadır.

B)- Mesleki hizmetler kapsamında olup, muafiyet hükümlerine tabi yabancı mimar, mühendis ve şehir plancılarının, hizmet sürelerinin bir ayı aşması durumunda akademik ve mesleki yeterliliğini tamamlayarak Bakanlıktan çalışma izni alması, ilgili meslek kuruluşuna geçici üye olması ve ulusal kurum ve kuruluşların uygulamalarına uyması zorunludur.

C)- Muafiyet süreleri uzatılamaz. Ayrıca birinci fıkranın (b), (c), (ç), (d), (f) ve (h) bentleri kapsamındaki yabancılar, bir takvim yılı içinde muafiyet hükümlerinden sadece bir kez yararlanır. Ancak, bu haktan yararlanabilmek için yabancının daha önce aynı amaçla almış olduğu ikamet tezkeresinin bitiş tarihinden itibaren üç ay geçmiş olması şartı aranır. Muafiyet sürelerinden daha fazla çalışılacak olunması durumunda Bakanlıktan çalışma izni alınması zorunludur. D)- Bu Yabancı Çalışma İzni de sayılan yabancılar, ülkeye giriş yaptıkları tarihten itibaren en geç otuz gün içerisinde ve her halükarda faaliyetlerine başlamadan önce geliş amaçlarını, ne kadar süre ile ve nerede kalacaklarına ilişkin bilgileri, bulundukları yerin emniyet makamlarına bildirerek ikamet tezkeresi almak zorundadırlar. Muafiyet hükümlerinden yararlanacak yabancılara ilişkin sosyal güvenlikle ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi zorunludur. Bu Yabancı Çalışma İzni  kapsamında ikamet tezkeresi düzenlenen yabancıların kimlik bilgileri ile çalışacakları işyerlerinin unvan ve Sosyal Güvenlik Kurumu işyeri sicil numaraları emniyet makamları tarafından her ay Bakanlığa bildirilir.

Yabancı Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesi Çalışma izninden muaf olan yabancılara istekleri halinde şekli ve içeriği Bakanlıkça belirlenecek “Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesi” düzenlenir.

Bildirim Yükümlülüğü, Denetleme Yetkisi ve Harç Alımı

Bildirim Yükümlülükleri Kanunun 18 ve 19 uncu Yabancı Çalışma İzni leri ile Geçici 2 ve Geçici 3 üncü Yabancı Çalışma İzinlerinde düzenlenen bildirime ilişkin yükümlülükler, Kanunun öngördüğü hallerde ve Kanunun öngördüğü süreler içerisinde, Yönetmelik ekindeki, Yabancı Personel Başvuru Formunun doldurulması suretiyle yerine getirilir. Bu bildirimler ayrıca, Bakanlığa elektronik posta yolu ile de iletilir.

Denetleme Yetkisi Kanun ve Yönetmelikte yabancılara ve yabancıları çalıştıran işverenlere atfedilmiş yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği, Bakanlık iş müfettişleri ve Sosyal Sigortalar Kurumu sigorta müfettişleri tarafından, yürürlükteki İş Kanununun, Çalışma Hayatının Denetimi ve Teftişi başlıklı bölümünde yer alan hükümlerine göre denetlenir. Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin teftiş ve denetim elemanları, kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim ve incelemeler sırasında, yabancı çalıştıran işverenlerle yabancıların Kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini de denetler. Denetim sonuçları ayrıca Bakanlığa bildirilir. Bakanlık gerekli gördüğü hallerde, denetim sonuçlarını ilgili mercilere bildirir.

Yabancı Çalışma İzni Harç Alımı

Yabancılara verilecek çalışma izin belgeleri ve süre uzatımları 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (6) sayılı tarifenin (IV) nolu bölümüne göre harca tabidir. Çalışma izin belgesi harçlarını tespit etmeye, karşılıklılık ilkesi göz önünde tutularak Dışişleri Bakanlığı yetkilidir.

Özel Öğretim Kurumları Kanunu Kapsamında Çalışacak Yabancıların Çalışma İzinleri

Yabancı Çalışma İzni 8/6/1965 tarihli ve 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında çalışacak yabancılar, Kanun ve Yönetmelik hükümlerine tabidir. Bu kapsamdaki yabancıların çalışma izinleri, Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca Bakanlık tarafından verilir. Çalışma izinlerinin verilmesinde Milli Eğitim Bakanlığı ile diğer ilgili mercilerin görüşleri alınır.

İlgili Mercilerin İç Mevzuat Düzenlemeleri İlgili merciler Kanun ve Yönetmeliğin uygulamasına ilişkin iç düzenlemelerini, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç bir ay içinde yaparlar. Mesleki Hizmetler Kapsamında Çalışacak Yabancıların İlgili Meslek Kuruluşlarına Üye Olmaları Mesleki hizmetler kapsamında yurt dışından yapılan başvurularda yabancı çalışma izni alan mühendis, mimar ve şehir plancılarının Türkiye’ye giriş yaptıkları tarihten itibaren en geç bir ay içerisinde, ilgili meslek odasına üyelikleri zorunludur. Bu durumda olan yabancıların meslek odasına üyelik yükümlülüğünün başlangıcı, yabancının Türkiye’ye giriş yaptığı tarih itibariyle başlar. Mesleki hizmetlerle ilgili çalışma iznine bağlı ikamet izni verilmesinde, ilgili meslek odasına üyelik koşulu dikkate alınır.

Geçici Yabancı Çalışma İzni  Mesleki hizmetler kapsamında çalışma izni uzatma talebinde bulunan yabancıların Kanunun yürürlüğe girmesinden önce diğer merciler tarafından verilen çalışma izinleri akademik ve mesleki yeterliliğe ilişkin prosedürün tamamlanabilmesi için bir yılı geçmemek kaydıyla uzatılabilir.

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ BAŞVURU İÇİN İSTENİLEN VE BAŞVURUYA EKLENECEK BELGELER

BAŞVURUYA ESAS BELGELER YABANCIDAN İSTENİLEN BELGELER

Yabancı Personel Başvuru Formu,

(Form dört nüsha olarak düzenlenecek olup, işveren ve yabancı personelin orijinal imzalarını içerecektir. İşveren ve yabancı personelin her ikisinin de orijinal imzasının olmadığı durumlarda taraflar arasında yapılmış iş sözleşmesi ibraz edilecektir.)

|| Yabancının son altı ay içerisinde çekilmiş altı adet vesikalık renkli fotoğrafı, (Dört adedi Yabancı Personel Başvuru Formlarına yapıştırılacaktır.)

|| Türkçe tercümesi yeminli mütercim veya resmi makamlarca onaylı pasaport sureti,

|| Mesleki hizmetler kapsamında çalışacak yabancılar ile Bakanlığın gerekli gördüğü diğer mesleklerde çalışacak yabancılardan noter onaylı ve Türkçe tercümeli diploma veya geçici mezuniyet belgesi sureti,   Türkiye’den yapılacak başvurular için müracaat tarihinde geçerli en az altı ay süreli ikamet tezkeresi örneği,

|| Mesleki hizmetler kapsamında çalışma izni talep eden  yabancının yukarıdaki belgelere ek olarak, yurt dışında yüksek öğrenim görmesi halinde 2547 sayılı Kanunun 3 ve 7/p Yabancı Çalışma İzni leri uyarınca, “Yurtdışı Yüksek Öğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliğine uygun olarak alacağı “Diploma veya Geçici Mezuniyet Denklik Belgesi”,

|| Yabancı sanatkar çalıştıracak Belgeli Turizm İşletmeleri için, Türkçe ve yabancının dilinde düzenlenen iş sözleşmesi ve bonservis,

|| Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlarda görev alacak yabancılar için Milli Eğitim Bakanlığından alınmış yabancının yeterliliğini gösterir belge (ön izin) örneği.

Çalışma izin türlerine göre başvuruya esas istenilen diğer belgeler aşağıda yer almaktadır.

Süreli Çalışma İzni

|| Türkiye’de çalışmak üzere gelen yabancının eş ve bakmakla  yükümlü olduğu çocuklarının çalışma izni talebinde bulunmaları durumunda, yabancı ile birlikte en az beş yıl süreyle kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olduklarını kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge.

Süresiz Yabancı Çalışma İzni

|| Yabancının en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge veya Yabancının toplam altı yıllık kanuni çalışmasının bulunması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan ilgili mercilerden alınan belge.

Bağımsız Yabancı Çalışma İzni

|| Yabancının icra etmeyi arzuladığı faaliyete yönelik bilimsel, teknik veya mesleki eğitimi olduğunu ispatlayan belgeler, ||Yabancının en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge, ||Yönetmeliğin 40 ıncı Yabancı Çalışma İzni sinde istenilebileceği belirtilen belgeler.

İstisnai Çalışma İzni

||Yabancıların Kanunun 8 inci Yabancı Çalışma İzni sinde sayılan statülerini kanıtlayan belgeler,

||Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için, Türk vatandaşı eşine ait vukuatlı nüfus kayıt örneğinin aslı.

YABANCI PERSONEL İSTİHDAM EDECEK KURUM/KURULUŞTAN

İSTENİLEN BELGELER

|| Yabancı Çalışma izni başvuru dilekçesi,

|| Son yıla ait, vergi dairesi veya yeminli mali müşavir onaylı bilanço ve kar/zarar tablosu,

|| Kuruluşun en son sermaye ve ortaklık yapısını gösteren Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin aslı veya kuruluşça onaylı örneği,

|| Yabancı öğretmen istihdam edecek özel öğretim kurumları için, Milli Eğitim Bakanlığından alınmış ”Kurum Açma ve Öğretime Başlama İzni” ile Milli Eğitim Bakanlığından alınmış ruhsatnamesi veya bağlı bulunduğu belediyeden alınmış “İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı” örneği,

|| Dernek ve vakıflar ile sağlık hizmeti veren kuruluşlar için, ilgili mercilerinden alınmış faaliyet durumlarını gösterir belge, || Belgeli turizm kuruluşları için, Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan alınmış işletme ve yatırım belgesinin sureti,

|| Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihale açılmış projeleri yapma hakkı kazanmış kuruluşların (konsorsiyumlar dahil) ilgili kurum ve kuruluştan alacakları işi yüklendiklerini tevsik eden belge,

|| Mühendislik, mimarlık,  müteahhitlik ve danışmanlık hizmetleri kapsamında yabancı uzman istihdam edecek tüzel kişiliklerde, aynı meslekte Türk mühendis/mimar/şehir plancısı istihdam edildiğini ispata dair ücret bordrosu ve yabancı ile yapılan sözleşme örneği.

SÜRE UZATIMI BAŞVURULARINDA İSTENİLEN BELGELER

Yabancı Personel Başvuru Formu,

Form dört nüsha olarak düzenlenecek olup, işveren ve yabancı personelin orijinal imzalarını içerecektir. İşveren ve yabancı personelin her ikisinin de orijinal imzasının olmadığı durumlarda taraflar arasında yapılmış iş sözleşmesi ibraz edilecektir.

|| Yabancının son altı ay içerisinde çekilmiş altı adet vesikalık renkli fotoğrafı. (Dört adedi Yabancı Personel Başvuru Formlarına yapıştırılacaktır.)

|| Önceki çalışma izninin aslı,

|| Bakanlıkça verilmiş bulunan çalışma izin sürelerini kapsayan çalışma amaçlı ikamet tezkeresi örneği,

|| Mühendis, mimar ve şehir plancısı olarak çalışacak yabancıların, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu’nun

36 . Yabancı Çalışma İzni sine istinaden alması gereken geçici üyelik belgesi,

|| Türkçe tercümesi yeminli mütercim veya resmi makamlarca onaylı pasaport sureti,

|| Vergi dairelerinden veya internet vergi dairesinden alınacak vergi borcu olmadığına dair belge.

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ ALMAK İÇİN

Yabancı Çalışma İzni Kriterleri:

Yabancıların çalışma izini taleplerine ilişkin işlemlerin objektif ve hızlı bir şekilde sonuçlandırılmasını teminen 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 13 üncü maddesi uyarınca; Bakanlık Makamının Olur’larıyla değerlendirme kriterleri belirlenmiştir. 2/8/2010 tarihi itibariyle uygulanmaya başlanacak olan değerlendirme kriterleri aşağıda belirtilmiştir:

1- Yabancı Çalışma izni talep edilen işyerinde en az beş T.C. vatandaşının istihdamı zorunludur. İzin isteyen yabancının şirket ortağı olması halinde beş kişilik istihdam şartı, Bakanlıkça verilecek bir yıllık çalışma izninin son altı ayı için aranır. Aynı işyerinde birden fazla yabancı için çalışma izni talebinde bulunulması durumunda, çalışma izni verilen ilk yabancıdan sonraki her bir yabancı için ayrı ayrı beş T.C. vatandaşı istihdamı aranacaktır.

2- İşyerinin ödenmiş sermayesinin en az 100.000 TL veya brüt satışlarının en az 800.000 TL veya son yıl ihracat tutarının en az 250.000 ABD Doları olması gerekmektedir.

3- Dernek ve vakıflarda çalışacak yabancılara ilişkin izin taleplerinde 2 nci madde, yabancı devlet havayollarının Türkiye temsilciliklerinde, eğitim sektörü ve ev hizmetlerinde çalışacak yabancıların çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde ise, 1 inci ve 2 inci maddeler uygulanmayacaktır.

4- İzin isteyen şirket ortağı yabancının, 40.000 TL’den az olmamak üzere sermaye payının en az yüzde 20 olması zorunludur.

5- İşveren tarafından yabancıya ödeneceği beyan edilen aylık ücret miktarının yabancının görev ve yetkinliği ile bağdaşır seviyede olması zorunludur. Buna göre, başvuru tarihi itibariyle yürürlükte bulunan asgari ücret tutarı dikkate alınmak suretiyle yabancıya ödenecek ücretin en az;

a)     Üst düzey yöneticiler, pilotlar ve ön izin talebinde bulunan mühendis ve mimarlar için asgari ücretin 6,5 katı,

b)     Birim veya şube müdürleri ile mühendis ve mimarlar için asgari ücretin 4 katı,

c)     Uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde çalışacaklar ile öğretmenler için asgari ücretin 3 katı,

d)     Ev hizmetleri ile diğer mesleklerde çalışacak yabancılar için asgari ücretin 1 katı olması gerekmektedir.

6- Bünyelerinde izinli masaj salonu bulunduğunu kanıtlayan Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli en az dört yıldızlı turizm işletmeleri ile belgeli tatil köylerinin, masör, masöz ve SPA terapisti gibi uzmanlık ve ustalık gerektiren talepleri değerlendirmeye alınacak, bu kapsamda bulunmayan işletme ve işyerlerinin talepleri ise uygun bulunmayacaktır.

7- Uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde, eğlence sektörü ile turizm-animasyon organizasyon firmalarında istihdam edilecek yabancılar için en az 10 T.C. vatandaşı çalıştırılması halinde ayrıca kota uygulanmayacaktır.

YABANCILARIN SİGORTA PRİMLERİ

5510 sayılı Kanuna göre yabancı işveren bağımsız çalışan ve şirket ortaklarının sigortalılığı Kanunla ve kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulu Sosyal Güvenlik Kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına bağımsız çalışanlar Bağkur sigortalısı sayılmışlardır. 5510 sayılı kanunun dördüncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince sigortalı sayılmışlardır.

Kimler 4/b Sayılır:

1. Kanunla ve Kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulu sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan;,

2. Esnaf ve sanatkarlar ile diğer bağımsız çalışanlardan ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar ile gelir vergisinden muaf olanlardan esnaf ve sanatkar sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşlarına usulüne uygun olarak kayıtlı olanlar

3. Kollektif şirketlerin ortakları

4. Adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları

5. Limited şirket ortakları

6. Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları

7. Donatma iştirakleri ortakları

8. Anonim şirketlerin kurucu ortakları ve yönetim kurulu üyesi olan ortakları

9. TC vatandaşı olmayan yabancı uyruklular da ülkemizdeki ticari faaliyetleri nedeniyle 04.10.2000 tarihinden itibaren

10. Kanunun 24. maddesinin “Sigortalı Sayılanlar” başlıklı bölümünde belirtilen çalışmaları devam ederken belediye başkanlığına seçilenlerin, bu faaliyetlerini belediye başkanlığına seçildiği tarihten sonra da sürdürmeleri halinde, bu çalışmalarını sona erdirmedikleri müddetçe T.C. Emekli Sandığınca irtibatlandırılmadıklarından 4/b sigortalısı sayılırlar.

5510.sayılı Kanunun 6.maddesinde Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları hükümlerinin uygulanmasında; e bendi “Yabancı bir ülkede kurulu herhangi bir kuruluş tarafından ve o kuruluş adına ve hesabına Türkiye’ye bir iş için gönderilen ve yabancı ülkede sosyal sigortaya tâbi olduğunu belgeleyen kişiler ile Türkiye’de kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, yurt dışında ikamet eden ve o ülke sosyal güvenlik mevzuatına tâbi olanlar 4 üncü ve 5 inci maddelere göre sigortalı sayılmaz.” denilmektedir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre Türkiye’de kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, yurt dışında ikamet eden ve o ülke sosyal güvenlik mevzuatına tâbi olanlar sigortalı sayılmayacaktır.

1- Türkiye de bağımsız çalışması bulunan, ancak bu çalışmasından önce vatandaşı bulunduğu ülkede sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödeyen ve prim ödemeye devam eden, bu kuruluşlardan emekli olanlar, çalışma izin belgesi ile birlikte vatandaşı olduğu ülkede sosyal güvenlik kurumlarına prim ödediklerini ve ödemelerinin devam ettiğini veya emekli aylığı aldıklarını gösterir (yeminli tercüme bürolarınca veya mahalli konsolosluklar aracılığıyla tercüme edilmiş) hizmet cetvelini veya aylık aldığını gösterir belgeyi il müdürlüklerimize ibraz etmeleri halinde, 5510 sayılı kanunun 4/b maddesi kapsamında (Bağ kur) zorunlu sigortalı olamayacaklardır.

2- Vatandaşı olduğu ülkede sosyal güvenlik kurumuna tabi bir çalışması bulunmayan bu kuruluşlardan emekli olmayan veya ülkesinde sosyal güvenlik kuruluşu bulunmayanlardan Türkiye’de bağımsız çalışması bulunanlar 5510 sayılı kanunun 4/b maddesi kapsamında (Bağ kur) zorunlu sigortalı olacaklardır. 3-Türkiye’de bağımsız çalışması bulunan, durumlarını belgelemeyenler için ayrıca bir araştırma yapılmaksızın kayıt ve tescil yapılacaktır.

Yabancı Çalışanların Sosyal Güvenliği

Yabancı Çalışma İzni Olan Yabancıların Sosyal Güvenliği

5510 sayılı Kanun’un “Sigortalı sayılanlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fırkasının (a) bendine göre; hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar sigortalı sayılır. Aynı maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi hükmü ise aşağıdaki gibidir: Birinci fıkranın (a) bendi gereği sigortalı sayılanlara ilişkin hükümler, mütekabiliyet esasına dayalı olarak uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülke uyruğunda olanlar hariç olmak üzere, yabancı uyruklu kişilerden hizmet akdi ile çalışanlar hakkında da uygulanır.”

5510 sayılı Kanun’un Sigortalı sayılmayanlar başlıklı 6’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ise aşağıdaki gibidir: Bu kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları hükümlerinin uygulanmasında; yabancı bir ülkede kurulu herhangi bir kuruluş tarafından ve o kuruluş adına ve hesabına Türkiye’ye bir iş için gönderilen ve yabancı ülkede sosyal sigortaya tâbi olduğunu belgeleyen kişiler ile Türkiye’de kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, yurt dışında ikamet eden ve o ülke sosyal güvenlik mevzuatına tâbi olanlar, bu Kanunun 4’üncü ve 5’inci maddelerine göre sigortalı sayılmazlar.

1- Mütekabiliyet esasına dayalı olarak uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış bir ülke uyruğunda olan,

2- Yabancı bir ülkede kurulu herhangi bir kuruluş tarafından ve o kuruluş adına ve hesabına Türkiye’ye bir iş için gönderilen ve yabancı ülkede sosyal sigortaya tabi olduğunu belgeleyen, Yabancılar, Türkiye’de 5510 sayılı Kanun açısından sigortalı sayılmayacaktır.

Yukarıda yer verilen ülkeler haricinde bir ülkeden Türkiye’ye gelen ve bir işverene bağlı olarak hizmet akdi ile çalışan yabancılar, 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin ikinci fırkasının (c) bendi gereği, aynı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olacak, bir diğer söyleyişle Türkiye’de sigortalı kabul edileceklerdir. Ancak, bu kişilerden; yabancı ülkede kurulu bir kuruluş tarafından ve o kuruluş adına ve hesabına Türkiye’ye bir iş için gönderilenler ve yabancı ülkede sosyal sigortaya tabi olduğunu belgeleyenler, 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılmayacaktır.

Bu durumda, mütekabiliyet esasına dayalı olarak uluslar arası sosyal güvenlik anlaşması yapılmamış bir ülke uyruğunda olup, Türkiye’de kurulu bir şirkette hizmet akdine dayalı (Türkiye’deki şirketin bordrosuna ve yönetim kademesine dâhil olarak) çalışan (bir diğer ifadeyle, geçici bir görev için yurt dışındaki şirket adına Türkiye’ye gönderilmemiş olan) bir yabancı, 5510 sayılı Kanun’un “sosyal sigorta hükümleri” başlıklı ikinci kısmındaki hükümlere tabi olacaktır.

Sigortalıların işleri nedeniyle geçici olarak yurt dışında bulunmaları 1- 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan sigortalıların işverenleri tarafından geçici görevle yurt dışına gönderilmeleri, (c) bendinde sayılan sigortalıların mevzuatlarında belirtilen usûle uygun olarak yurt dışına gönderilmeleri veya (b) bendinde sayılanların sigortalılığa esas çalışması nedeniyle yurt dışında bulunmaları halinde, bu görevleri yaptıkları sürece, sigortalıların ve işverenlerin sosyal sigortaya ilişkin hak ve yükümlülükleri devam eder

2- Genel Sağlık Sigortası Hükümleri Açısından: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, temelde üç ayrı kısma ayrılmaktadır. Bunlar; “Sosyal Sigorta Hükümleri”, “Genel Sağlık Sigortası Hükümleri” ve “Primlere İlişkin Hükümler”dir. Yukarıdaki (3.1) numaralı bölümde konu, yabancıların “sosyal sigorta hükümleri” karşısındaki durumları açısından incelenmiştir. Yabancıların “genel sağlık sigortası hükümleri” açısından ise, 5510 sayılı Kanun’un “Genel sağlık sigortalısı sayılanlar” 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi hükmüne bakılmalıdır. Söz konusu hüküm; “d) Mütekabiliyet esası da dikkate alınmak şartıyla, oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayan kişiler, genel sağlık sigortalısı sayılır.” şeklindedir. Bu durumda, Türkiye’de oturma iznine sahip olan ve yabancı bir ülkede de sigortalı olmayan kişiler, Türkiye’de 5510 sayılı Kanun kapsamında “genel sağlık sigortası hükümleri” kapsamında kabul edilecektir. Bunlara sağlık hak sahipliği oluşturulabilmesi için Türkiye de bir yıldan fazla ikamet şartı bulunmaktadır. Bir yıldan sonra GSS pirimi kesilmektedir. Ayrıca Vatandaşlık numarası alınması gerekmektedir.

3- İş Kanunu Açısından:

Türkiye’de istihdam edilen yabancı uyruklu kişilerin de çalışma saati, fazla mesai, ücretli ve ücretsiz izinler, kıdem tazminatı ve ihbar önelleri, toplu sözleşme hakkı, hizmet sözleşmesinin akdi ve feshi gibi 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca düzenlenen bütün konularda Türk vatandaşları ile aynı haklara sahiptirler.

4- İşsizlik Sigortası Açısından: 4447 sayılı Kanunun 46. maddesine göre, Türkiye Cumhuriyeti ile mütekabiliyet esasına dayalı olarak sosyal güvenlik anlaşması imzalamış ülkelerin vatandaşları, bu anlaşmalara göre Türkiye’de çalışmaları durumunda işsizlik sigortasına tabiidirler.

Ülkemiz sosyal güvenlik alanında 22 sözleşme imzalamıştır

Bu ülkeler: 1- Almanya 2- Arnavutluk 3- Avusturya 4- Azerbaycan 5- Belçika 6- Bosna Hersek 7- Çek Cumhuriyeti 8- Danimarka 9- Gürcistan 10- Fransa 11- Hollanda 12- İngiltere 13- İsveç 14- İsviçre 15- K.K.T.C. 16- Kanada 17- Kebek 18- Libya 19- Makedonya 20- Norveç 21- Lüksemburg 22- Romanya

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ ONLİNE (ELEKTRONİK) BAŞVURU

Online (elektronik) ortamda yabancı çalışma izin başvurusu yapabilmek için  turkiye gov.tr’ye  aşağıdaki şekillerde giriş yapılabilmektedir. (Yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar yabancıların aşağıdaki yöntemlerle sisteme girmeleri mümkün değildir. Yabancı şahıs işveren veya bağımsız çalışan olarak başvuracak ise bir Türk Vatandaşına vekalet vererek  sisteme girebilecektir)   a. PTT şubelerinden sadece T.C. vatandaşlarına verilen e-devlet şifresi alınması suretiyle, b. Cep telefonu veya hattınıza kayıtlı mobil imza ile giriş yapılarak, c. Elektronik imza kartı veya dijital imza ile giriş yapılarak,   Sisteme ilk kez giren başvuru sahibi, öncelikle Kullanıcı Hesabı açarak işveren kaydını yapacaktır. İşveren bilgileri girildikten sonra hesabının onaylandığı hususunda başvuru sahibince bildirilmiş olan e-posta adresine “…. SSK numarasına sahip işyeri için girmiş olduğunuz kullanıcı hesabınız onaylanmıştır.” şeklinde bir e-mail alınacaktır.

İkinci adımda aynı linkten tekrar giriş yapılarak online çalışma izin başvurusuna başlanılacaktır. Bu adımda, çalışma izni talep edilen yabancıya ait bilgiler sisteme girilecektir. Başvuru tamamlandıktan sonraki adımda işyerinin faaliyet konusuna istinaden özel istenilen bilgiler sisteme girilecek, bilahare bunlara ilişkin istenilen belgeler de başvuru sahibince elektronik ortamda (Tarama yöntemiyle) sisteme yüklenecektir.

Online başvurunun sistem tarafından kabulü halinde Başvuru Tamamla butonuna basılarak tamamlanıp çıktısı alınarak işveren yetkilisi ve yabancı şahıs tarafından imzalanacaktır. (Yabancıya imzalatılmasının mümkün olmadığı hallerde her iki tarafın ıslak imzalarının bulunduğu iş sözleşmesinin ibrazı yeterli olacaktır.)

Yurt Dışı başvurularında; yabancının Türk temsilciliği ne yaptığı başvuruyu takip eden 10 işgünü içinde , yurtiçi başvurularında online başvuruyu takiben  6 işgünü içinde Başvuru formu ve müracaat için gerekli diğer belgelerin yabancının başvurusunu Bakanlığımıza ulaştırılması zorunludur. Belirtilen  sürenin aşılması halinde tüm işlemlerin yasal prosedüre uygun olarak tekrarlanması gerekecektir.

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ ALMA

Yabancının yabancı çalışma izni alması için ÇSGB (ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI) na müracaat etmesi zorunludur. Yabancı çalışma izni için aranan şartları yerine getiren yabancı adına hazırladığımız dosya ile müracaatını yaptığımız başvurular çalışma bakanlığı tarafından değerlendirilip olumlu veya olumsuz olarak sonuçlandırılmaktadır. Yabancı çalışma izni kriterlerini sağlamayan yabancıların müracaatlarıyla uğraşmadığımızdan yabancı çalışma izni alma olasılığımız çok yüksektir. Sizde izin alabilecek koşuları sağladığınızı düşünüyorsanız danışmanlık hizmetimizden yararlanabilirsiniz.

KAÇAK YABANCI ÇALIŞTIRMANIN CEZASI

- Çalışma izni bulunmayan yabancıyı çalıştıran bir yabancı için 6.795 TL. – Çalışma izni olmadan bağımlı çalışan yabancıya 679 TL – Çalışma izni olmadan bağımsız çalışan yabancıya 2.717 TL.

Tekrarı halinde idari para cezaları bir kat artırılır. Yakalanan yabancının vizesiz kaldığı her gün için ödeyeceği cezalar ile yurtdışına çıkarılma masrafları da işverenine ödetilir.

Çalışma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bu konuda çok ciddi ve titiz çalışmaktadır. Yabancı çalıştırıldığını tespit ettiklerinde, yada bununla ilgili ihbar olduğunda gereken işlemi anında yapıyorlar.

İŞVERENİN ÇALIŞTIRDIĞI VEYA İŞTEN ÇIKARDIĞI YABANCIYI  BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ

Yabancı çalıştıran işverenler;

- Yabancının çalışmaya başladığı tarihten,

- Çalışma izninin verildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde çalışmaya başlamaması halinde bu sürenin bitiminden itibaren ve,

- Hizmet akdinin sona erdiği tarihten itibaren, en geç 15 gün içerisinde durumu Bakanlığa bildirmekle yükümlüdürler.

YABANCILARIN ÇALIŞMALARININ YASAK OLDUĞU YABANCI ÇALIŞMA İZNİ VERİLMEYEN MESLEK VE GÖREVLER

1. Dişçilik, ebelik, hastabakıcılık. 2. Eczacılık (Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun uyarınca) 3. Veterinerlik (Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun uyarınca) 4. Özel hastanelerde sorumlu müdürlük 5. Avukatlık 6. Noterlik 7. Özel veya kamu kuruluşlarında güvenlik görevlisi (Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun uyarınca) 8. Kara suları dahilinde balık, istiridye, midye, sünger, inci, mercan ihracı, dalgıçlık, arayıcılık, kılavuzluk, kaptanlık, çarkçılık, katiplik, tayfalık vb. 9. Gümrük müşavirliği.

Yabancı Çalışma İzni İçin Gerekli Kimlik Numarası

Yabancı ülke vatandaşlarının çalışma izni alabilmeleri için önce oturma izni sahibi olmaları gerekmektedir. Oturma izni alan yabancılara | 99 | la başlayan kimlik numarası verilir. Yabancıya verilen kimlik numarası kişiye özeldir. Bu kimlik numarası yabancı ülkesine dönse bile başkasına verilmez.  Türkiye’de oturma iznine sahip yabancıların yabancı alışma izni almak ve bürokratik işlemler için gerekli | 99 | la başlayan yabancı kimlik numarası e- devlet sisteminden de yararlanabilmeyi sağlar. E-devlet hizmetinde yararlanabilmesi için 99 la başlayan yabancı kimlik numaralarını kullanmaları yeterlidir.

YABANCI ÇALIŞMA İZNİ MEVZUATLARI

- 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun,

- Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği’nde,

- 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, – Doğrudan Yabancı Yatırımlarda Yabancı Uyruklu Personel İstihdamı Hakkında Yönetmelikle.

Yabancı Çalışma İzni